Έχω ομαδικό σχέδιο στη δουλειά: πώς λειτουργεί, χρειάζομαι και δικό μου, και τι γίνεται όταν φύγω;

Ο εργοδότης είναι ο αντισυμβαλλόμενος και πληρώνει όλο ή μέρος του ασφαλίστρου. Εσείς είστε ασφαλισμένο μέλος, με τις καλύψεις που ορίζει το συμβόλαιό του για την κατηγορία σας. Ζητήστε τον πίνακα παροχών για να δείτε τι ακριβώς παίρνετε.

Ζητήστε από το τμήμα προσωπικού τον πίνακα παροχών και τους όρους που αφορούν τα μέλη, ή ρωτήστε την ασφαλιστική με τον αριθμό μέλους σας. Ζητήστε τους γραπτώς και κρατήστε αντίγραφο. Χωρίς αυτούς δεν μπορείτε να ξέρετε τα όρια και τις εξαιρέσεις σας.

Συνήθως με ένα από τα δύο: πολλαπλάσιο του ετήσιου μισθού ή σταθερό ποσό για όλους ή ανά κατηγορία. Αν αλλάξει ο μισθός, μπορεί να αλλάξει και η κάλυψη. Ο πίνακας παροχών λέει ποιο ισχύει για εσάς.

Εξαρτάται από τις υποχρεώσεις και την οικογένειά σας: δάνεια, παιδιά, για πόσα χρόνια θα έλειπε το εισόδημα. Για πολλές οικογένειες με δάνειο και μικρά παιδιά δύο μισθοί δεν φτάνουν μακριά. Ξεκινήστε από τα δικά σας νούμερα, όχι από ένα πολλαπλάσιο.

Είναι η δυνατότητα, αν την προβλέπει το σχέδιο, να πάρετε ατομικό συμβόλαιο χωρίς νέα ιατρικά στοιχεία όταν φεύγετε. Η προθεσμία είναι συνήθως σύντομη και τη γράφει το συμβόλαιο. Στην Κύπρο δεν βρήκαμε νόμο που να το εγγυάται, γι’ αυτό ρωτήστε γραπτώς πριν από την τελευταία μέρα.

Συνήθως όχι. Το ατομικό ασφάλιστρο υπολογίζεται με την ηλικία σας τότε και με τους κανόνες των ατομικών συμβολαίων, και οι καλύψεις μπορεί να είναι διαφορετικές. Ζητήστε γραπτώς την προσφορά και τους όρους πριν αποφασίσετε.

Συνήθως τελειώνει την ημερομηνία που ορίζει το συμβόλαιο, και μαζί της η κάλυψη των μελών της οικογένειας που ήταν στο σχέδιο. Αν υπάρχει επιλογή συνέχισης, ισχύει για λίγο. Ρωτήστε πριν φύγετε, και αν δεν υπάρχει, φροντίστε νέα κάλυψη πριν τελειώσει η παλιά.

Συνήθως ναι όσο παραμένετε υπάλληλος και ο εργοδότης πληρώνει, αλλά οι κανόνες για μακρές απουσίες διαφέρουν. Ρωτήστε γραπτώς το τμήμα προσωπικού πριν από την άδεια, ιδίως για το νεογέννητο και την ημερομηνία που πρέπει να δηλωθεί.

Γιατί στην ομάδα ο κίνδυνος μοιράζεται σε πολλούς που μπήκαν λόγω της δουλειάς, όχι λόγω υγείας. Σε ένα ατομικό συμβόλαιο, η εταιρεία κρίνει τον δικό σας κίνδυνο. Γι’ αυτό, αν έχετε θέμα υγείας, η ομαδική κάλυψη μπορεί να είναι πολύτιμη· μην τη χάσετε χωρίς σχέδιο.

Είναι το ποσό κάλυψης ως το οποίο το σχέδιο δέχεται κάθε μέλος χωρίς ιατρικά στοιχεία. Αν η κάλυψή σας (π.χ. λόγω υψηλού μισθού) ξεπερνά το όριο, μπορεί να σας ζητηθεί ερωτηματολόγιο για το επιπλέον ποσό. Ρωτήστε αν σας αφορά.

Συνήθως τελειώνει με τη σύνταξη ή σε μια ηλικία που ορίζει το σχέδιο. Έξι μήνες πριν, ρωτήστε αν μπορεί να συνεχιστεί ατομικά και με ποιους όρους. Μια νέα αίτηση στα 65 είναι δυνατή, αλλά κρίνεται με την ηλικία και την υγεία σας· το ΓεΣΥ σας καλύπτει και ως συνταξιούχο.

Κάποια σχέδια επιτρέπουν επιπλέον προαιρετική κάλυψη που πληρώνετε εσείς, συχνά με ιατρικές ερωτήσεις πάνω από ένα ποσό. Θυμηθείτε ότι κι αυτή συνήθως τελειώνει όταν φύγετε. Ένα δικό σας ατομικό συμβόλαιο σας ακολουθεί όπου κι αν δουλεύετε.

Σε πολλά σχέδια μπορείτε να συμπληρώσετε έντυπο επιλογής δικαιούχου· σε άλλα ισχύει ό,τι ορίζουν οι κανόνες του σχεδίου. Ρωτήστε το τμήμα προσωπικού, συμπληρώστε το έντυπο γραπτώς και ενημερώστε το μετά από γάμο, χωρισμό ή παιδί.

Συνήθως ναι για ζωή, γιατί κάθε σχέδιο πληρώνει το δικό του ποσό. Στην υγεία, αν και τα δύο καλύπτουν τα ίδια έξοδα, δεν πληρώνεστε δύο φορές για το ίδιο έξοδο· οι όροι λένε πώς μοιράζεται. Δηλώστε το και στα δύο όταν κάνετε απαίτηση.

Το ταμείο προνοίας είναι αποταμίευση για τη σύνταξη, σε ξεχωριστή νομική οντότητα από τον εργοδότη, που εποπτεύεται από τον Έφορο Ιδρυμάτων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών. Το ομαδικό ασφαλιστικό σχέδιο είναι κάλυψη για ζωή, υγεία ή εισόδημα. Κάποια ταμεία έχουν και ασφάλεια ζωής· ρωτήστε.

Συχνά ναι: κάποιοι εργοδότες βάζουν τους νέους μετά τη δοκιμαστική περίοδο, και κάποια σχέδια έχουν δικές τους περιόδους αναμονής για ορισμένες καλύψεις. Ρωτήστε από πότε ακριβώς καλύπτεστε εσείς και η οικογένειά σας. Αν αλλάζετε δουλειά, μην αφήσετε κενό.

Μόνο αν το σχέδιο περιλαμβάνει απώλεια εισοδήματος· η απλή ζωή ή υγεία δεν πληρώνει μισθό. Σε πολλά ομαδικά σχέδια η πληρωμή γίνεται στον εργοδότη, που τη δίνει σε εσάς μέσω μισθοδοσίας, μετά από περίοδο αναμονής. Ρωτήστε πώς λειτουργεί στο δικό σας σχέδιο και πώς συνδυάζεται με το επίδομα ασθενείας.

Όσο δουλεύετε εκεί, ίσως όχι για τα ίδια πράγματα. Η ερώτηση είναι τι γίνεται αν φύγετε, αν αλλάξει το σχέδιο ή αν αρρωστήσετε και μετά χρειαστείτε νέα κάλυψη. Δείτε τα όρια και τις εξαιρέσεις, και σκεφτείτε τι θα κάνατε αν η κάλυψη σταματούσε αύριο.

Μόνο αν το σχέδιο το προβλέπει και τους έχετε δηλώσει· σε κάποια σχέδια την κάλυψη της οικογένειας την πληρώνει ο υπάλληλος. Ρωτήστε μέχρι ποια ηλικία μένουν τα παιδιά και τι γίνεται με την οικογένεια αν φύγετε.

Συμβαίνει: κάποια ομαδικά σχέδια εξαιρούν προϋπάρχουσες παθήσεις ή τις καλύπτουν μετά από περίοδο αναμονής, ενώ άλλα, ιδίως για μεγάλες ομάδες, τις δέχονται. Ζητήστε τον όρο γραπτώς και ρωτήστε αν η εξαίρεση είναι μόνιμη ή για ορισμένο διάστημα.

Εξαρτάται από τη ρύθμιση του σχεδίου: σε πολλά στέλνετε την απαίτηση απευθείας στην ασφαλιστική με τον αριθμό μέλους σας, σε άλλα μέσω του τμήματος προσωπικού. Ρωτήστε τη διαδικασία πριν τη χρειαστείτε, και κρατήστε αντίγραφα από ό,τι στέλνετε.

Μαζί. Το ΓεΣΥ είναι καθολικό και βασίζεται στη νόμιμη διαμονή, και η εισφορά σας πληρώνεται ούτως ή άλλως. Ένα ομαδικό σχέδιο είναι συμπλήρωμα, για επιλογή, ταχύτητα, δωμάτιο ή κενά. Ρωτήστε πώς συνεργάζεται με το ΓεΣΥ στην πράξη.

Το άρθρο 8 του νόμου περί φορολογίας εισοδήματος εξαιρεί εφάπαξ ποσά που πληρώνονται ως φιλοδώρημα λόγω θανάτου ή ως αποζημίωση λόγω θανάτου. Στην Κύπρο δεν υπάρχει φόρος κληρονομιάς από το 2000. Για το αν μια συγκεκριμένη πληρωμή εμπίπτει εκεί, επιβεβαιώστε με φοροτεχνικό.

Μπορεί, ως προνόμιο που κρατά ανθρώπους, αλλά για πολύ μικρές ομάδες οι όροι συχνά πλησιάζουν τα ατομικά (π.χ. ιατρικές ερωτήσεις). Ξεχωρίστε το από την ασφάλιση ευθύνης εργοδότη, που είναι υποχρεωτική από τον Ν. 174/1989 και καλύπτει άλλο πράγμα. Το εργαλείο για ομαδικά σχέδια βοηθά να δείτε τι επηρεάζει το κόστος, χωρίς τιμές.