Πώς αλλάζω δικαιούχο, μειώνω το ασφάλιστρο ή ακυρώνω σωστά το συμβόλαιό μου;
Ένας πρακτικός οδηγός για όσα κάνετε με ένα συμβόλαιο που ήδη έχετε: τα 30 ημερολογιακά δικαιώματα υπαναχώρησης του νόμου και οι εξαιρέσεις τους, αλλαγή δικαιούχου, μείωση ασφαλίστρου, δύο συμβόλαια, βεβαίωση για την εφορία, μετακόμιση, και τι κάνετε αν συνέχισαν να σας χρεώνουν.
Με δυο λόγια
Το συμβόλαιο είναι δικό σας και μπορείτε να το διαχειριστείτε: κάθε αλλαγή, από τον δικαιούχο μέχρι την τράπεζα πληρωμής, γίνεται γραπτώς και κρατάτε τη γραπτή επιβεβαίωση. Πριν μειώσετε ή ακυρώσετε, ρωτήστε τι ακριβώς θα χάσετε.
- Σε νέο ατομικό συμβόλαιο ζωής έχετε 30 ημερολογιακές ημέρες να υπαναχωρήσετε με γραπτή ειδοποίηση, με εξαιρέσεις.
- Σημειώστε για κάθε συμβόλαιο ποσό, ημερομηνίες και δικαιούχους, και ορίστε αναπληρωματικό δικαιούχο γραπτώς.
- Πληρώνετε με πάγια εντολή και ενημερώνετε τα στοιχεία κάρτας πριν λήξει, για να μη χαθεί μια δόση.
- Ζητήστε κάθε χρόνο τη βεβαίωση ασφαλίστρων για την εφορία.
Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.
Με μια ματιά
- Για ένα νέο ατομικό συμβόλαιο ζωής έχετε 30 ημερολογιακές ημέρες να υπαναχωρήσετε με γραπτή ειδοποίηση· 2 χρόνια αν η εταιρεία δεν σας έδωσε τη σχετική ενημέρωση.
- Το δικαίωμα δεν ισχύει, μεταξύ άλλων, για συμβόλαια έως έξι μηνών και για συμβόλαια που εξασφαλίζουν δάνειο.
- Κάθε αλλαγή, από δικαιούχο μέχρι τράπεζα πληρωμής, γίνεται γραπτώς, και κρατάτε τη γραπτή επιβεβαίωση.
- Πριν μειώσετε ή ακυρώσετε, ρωτήστε τι ακριβώς θα χάσετε. Μια νέα κάλυψη αργότερα θα κριθεί με την ηλικία και την υγεία σας τότε.
Το συμβόλαιο είναι δικό σας, και μπορείτε να το διαχειριστείτε
«Θέλω να αλλάξω δικαιούχο αλλά δεν ξέρω πώς.» «Ακύρωσα και συνέχισαν να μου παίρνουν λεφτά.» «Το συμβόλαιο είναι στα αγγλικά και δεν καταλαβαίνω τι λέει.» Πολλοί νιώθουν ότι, μόλις υπογράψουν, το συμβόλαιο «δεν είναι πια στα χέρια τους». Δεν ισχύει. Υπάρχουν κανόνες για το τι πρέπει να σας πουν, πότε μπορείτε να αλλάξετε γνώμη, και πώς γίνεται κάθε αλλαγή. Εδώ τα βάζουμε σε σειρά.
Υπαναχώρηση μέσα σε 30 ημέρες: τι λέει ο νόμος
Το άρθρο 228 του Ν. 38(I)/2016 δίνει στον κάτοχο ατομικού συμβολαίου ζωής 30 ημερολογιακές ημέρες για να υπαναχωρήσει με γραπτή ειδοποίηση, από τη στιγμή που ενημερώθηκε ότι η σύμβαση συνάφθηκε. Η εταιρεία πρέπει να επισυνάψει ειδοποίηση που εξηγεί αυτό το δικαίωμα· αν δεν το κάνει, η προθεσμία γίνεται δύο χρόνια από τη σύναψη. Η υπαναχώρηση μετρά από την ημέρα που η ειδοποίηση παραδίδεται ή στέλνεται στη διεύθυνση που έδωσε η εταιρεία. Τα χρήματα επιστρέφονται το αργότερο μέσα σε ένα μήνα, μείον ιατρικά έξοδα που η εταιρεία έκανε για το συγκεκριμένο συμβόλαιο. Σε συμβόλαια εφάπαξ ασφαλίστρου η επιστροφή μπορεί να μειωθεί αν έπεσαν οι αγορές όσο ίσχυε το συμβόλαιο.
Το δικαίωμα δεν ισχύει για συμβόλαια διάρκειας έως έξι μηνών, όταν ο κάτοχος δεν είναι φυσικό πρόσωπο (για παράδειγμα μια εταιρεία), για συμβόλαια που γίνονται για να εξασφαλίσουν δάνειο (εκτός αν ο ασφαλισμένος ήξερε από πριν ότι το δάνειο δεν θα δοθεί), και για αντασφαλίσεις. Ισχύει μόνο αν η σύμβαση διέπεται από το κυπριακό δίκαιο.
Οι αλλαγές που γίνονται πιο συχνά
- Δικαιούχος: γραπτό αίτημα του κατόχου, συνήθως σε έντυπο της εταιρείας, και γραπτή επιβεβαίωση. Ορίστε και αναπληρωματικό δικαιούχο. Αν το συμβόλαιο είναι εκχωρημένο σε τράπεζα, μπορεί να χρειάζεται η συναίνεσή της.
- Μείωση ασφαλίστρου: μικρότερο ασφαλισμένο ποσό, αφαίρεση πρόσθετης κάλυψης, ή μικρότερη εισφορά σε αποταμιευτικό. Ζητήστε γραπτώς τι αλλάζει στην κάλυψη.
- Τράπεζα ή τρόπος πληρωμής: νέα εντολή πριν κλείσει η παλιά, ώστε να μη χαθεί δόση.
- Ακύρωση μετά τις 30 ημέρες: γραπτώς, με απόδειξη· ζητήστε την ημερομηνία λήξης, την αξία εξαγοράς και επιβεβαίωση ότι σταματούν οι χρεώσεις.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Πώς υπαναχωρώ από ένα νέο συμβόλαιο ζωής μέσα στις 30 ημέρες;
Με γραπτή ειδοποίηση προς την εταιρεία, στη διεύθυνση που σας έδωσε, μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες από τότε που ενημερωθήκατε ότι η σύμβαση συνάφθηκε. Στείλτε την με τρόπο που αφήνει απόδειξη, όπως συστημένη επιστολή ή email με επιβεβαίωση. Η επιστροφή γίνεται το αργότερο μέσα σε ένα μήνα, μείον ιατρικά έξοδα που έγιναν για το συμβόλαιο.
Ποια συμβόλαια δεν έχουν το δικαίωμα των 30 ημερών;
Σύμφωνα με το άρθρο 228: συμβόλαια διάρκειας έως έξι μηνών, συμβόλαια όπου ο κάτοχος δεν είναι φυσικό πρόσωπο, συμβόλαια για εξασφάλιση δανείου (εκτός αν ήξερε ο ασφαλισμένος από πριν ότι το δάνειο δεν θα δοθεί), και αντασφαλίσεις. Ισχύει μόνο για συμβάσεις που διέπονται από το κυπριακό δίκαιο. Για μια ασφάλεια στεγαστικού λοιπόν, ρωτήστε πριν υπογράψετε.
Τι γίνεται αν η εταιρεία δεν μου έδωσε ενημέρωση για το δικαίωμα υπαναχώρησης;
Τότε, σύμφωνα με τον νόμο, η προθεσμία γίνεται δύο χρόνια από τη σύναψη της σύμβασης, και η εταιρεία χάνει το δικαίωμα να μειώσει την επιστροφή λόγω πτώσης των αγορών. Κρατήστε τα έγγραφα που πήρατε, για να φαίνεται τι σας δόθηκε. Αν διαφωνείτε, κάντε γραπτό παράπονο.
Πώς ακυρώνω σωστά το συμβόλαιό μου: με τηλέφωνο, email ή επιστολή;
Πάντα γραπτώς, με email ή επιστολή που αφήνει απόδειξη· ένα τηλεφώνημα δεν αρκεί. Ζητήστε γραπτή επιβεβαίωση με την ημερομηνία λήξης, την αξία εξαγοράς αν υπάρχει, και ότι σταματούν οι χρεώσεις. Αν είχατε φορολογική έκπτωση, ρωτήστε φοροτεχνικό για πιθανή επιστροφή της στα πρώτα έξι χρόνια.
Ακύρωσα αλλά συνέχισαν να μου παίρνουν λεφτά από τον λογαριασμό. Τι κάνω;
Στείλτε γραπτώς στην εταιρεία αντίγραφο της ακύρωσης και ζητήστε επιστροφή των χρεώσεων. Ενημερώστε και την τράπεζά σας για την πάγια εντολή. Αν δεν λυθεί, κάντε γραπτό παράπονο· η εταιρεία πρέπει να απαντήσει μέσα σε 45 ημέρες, και μετά μπορείτε να πάτε στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.
Πώς αλλάζω τον δικαιούχο;
Με γραπτό αίτημα του κατόχου του συμβολαίου, συνήθως σε έντυπο της εταιρείας, και ζητάτε γραπτή επιβεβαίωση. Αν το συμβόλαιο είναι εκχωρημένο σε τράπεζα ή αν ο δικαιούχος ορίστηκε αμετάκλητα, μπορεί να χρειάζεται συναίνεση. Ελέγξτε τον δικαιούχο μετά από κάθε μεγάλη αλλαγή στη ζωή σας.
Πώς ορίζω αναπληρωματικό δικαιούχο;
Με τον ίδιο τρόπο, γραπτώς. Ο αναπληρωματικός δικαιούχος παίρνει την παροχή αν ο κύριος έχει πεθάνει πριν από εσάς. Είναι απλό βήμα που γλιτώνει πολλά προβλήματα αργότερα.
Ποια η διαφορά μεταξύ κατόχου, ασφαλισμένου και δικαιούχου;
Ο κάτοχος είναι αυτός που έχει τη σύμβαση και πληρώνει. Ο ασφαλισμένος είναι το πρόσωπο του οποίου η ζωή ή η υγεία καλύπτεται. Ο δικαιούχος είναι αυτός που παίρνει τα χρήματα αν συμβεί αυτό που καλύπτει το συμβόλαιο. Μπορεί να είναι τρία διαφορετικά πρόσωπα.
Πώς μπορώ να μειώσω το ασφάλιστρό μου;
Οι συνηθισμένοι τρόποι είναι μικρότερο ασφαλισμένο ποσό, αφαίρεση μιας πρόσθετης κάλυψης, ή μικρότερη εισφορά σε αποταμιευτικό. Αν έχετε αυτόματη ετήσια αύξηση, ρωτήστε αν μπορείτε να την αρνηθείτε μια χρονιά. Κάθε αλλαγή μειώνει και κάτι στην κάλυψη, γι’ αυτό ζητήστε τη γραπτώς.
Μπορώ να έχω δύο ασφάλειες ζωής σε διαφορετικές εταιρείες;
Ναι, συνήθως μπορείτε, και κάθε συμβόλαιο πληρώνει σύμφωνα με τους δικούς του όρους. Στην αίτηση θα σας ρωτήσουν τι άλλες καλύψεις έχετε· απαντήστε με ακρίβεια. Κρατήστε μια λίστα με όλα, για να ξέρει η οικογένεια.
Αν έχω δύο ασφάλειες υγείας, πληρώνουν και οι δύο τον ίδιο λογαριασμό νοσοκομείου;
Συνήθως όχι πάνω από το πραγματικό έξοδο: ένας λογαριασμός δεν πληρώνεται δύο φορές. Πολλά συμβόλαια έχουν όρο για «άλλη ασφάλιση» που λέει πώς μοιράζεται. Ενημερώστε και τις δύο εταιρείες, και ρωτήστε αν η δεύτερη καλύπτει ό,τι δεν πλήρωσε η πρώτη.
Πώς διαβάζω το συμβόλαιό μου; Ποιες σελίδες μετράνε πραγματικά;
Ξεκινήστε από τη σελίδα με τα στοιχεία του συμβολαίου: ποσό, ημερομηνίες, ασφάλιστρο, δικαιούχοι. Μετά οι ορισμοί, οι εξαιρέσεις, οι όροι, η διαδικασία απαίτησης και η ακύρωση. Ο νόμος δεν ζητά έγκριση των όρων από την εποπτική αρχή πριν πουληθούν, γι’ αυτό αξίζει να τους διαβάσετε εσείς. Το εργαλείο «Τι λέει το συμβόλαιό μου;» βοηθά.
Πού στο συμβόλαιο βλέπω το ασφαλισμένο ποσό και την ημερομηνία λήξης;
Συνήθως στη σελίδα με τα βασικά στοιχεία, που μπορεί να λέγεται «πίνακας» ή «πιστοποιητικό». Αν δεν τα βρίσκετε, ζητήστε από την εταιρεία μια γραπτή κατάσταση με το ποσό, τη διάρκεια και τους δικαιούχους.
Έχασα τον αριθμό του συμβολαίου μου. Πώς τον βρίσκω;
Δείτε τις κινήσεις του λογαριασμού σας για την πάγια εντολή, παλιά email, ή τη βεβαίωση ασφαλίστρων για την εφορία. Αλλιώς τηλεφωνήστε ή γράψτε στην εταιρεία με την ταυτότητά σας· μπορεί να σας τον δώσει μετά από έλεγχο ταυτότητας.
Πώς παίρνω βεβαίωση του συμβολαίου για την τράπεζα ή την εφορία;
Ζητήστε την γραπτώς από την εταιρεία. Ο νόμος περί φορολογίας εισοδήματος (άρθρο 14) υποχρεώνει τις ασφαλιστικές να εκδίδουν ετήσια βεβαίωση για τα ασφάλιστρα που πληρώθηκαν. Για την τράπεζα, πείτε τι ακριβώς ζητά, ώστε η βεβαίωση να το γράφει.
Πώς αλλάζω τον λογαριασμό από τον οποίο πληρώνονται τα ασφάλιστρα;
Δώστε νέα εντολή πληρωμής στην εταιρεία πριν κλείσει ο παλιός λογαριασμός, και ζητήστε επιβεβαίωση της ημερομηνίας της πρώτης χρέωσης. Ελέγξτε ότι η πρώτη δόση από τον νέο λογαριασμό πέρασε, για να μη χαθεί καμία.
Πώς προσθέτω πρόσθετη κάλυψη, π.χ. ατυχήματος ή σοβαρών ασθενειών, στο υπάρχον συμβόλαιο;
Ζητήστε το γραπτώς. Συνήθως θα χρειαστεί νέα δήλωση υγείας για την πρόσθετη κάλυψη, και μπορεί να έχει δικές της περιόδους αναμονής. Ζητήστε τους όρους της πριν υπογράψετε.
Το συμβόλαιό μου είναι στα αγγλικά και δεν καταλαβαίνω κάποιες λέξεις. Μπορώ να ζητήσω εξήγηση γραπτώς;
Ναι, και αξίζει. Για την ασφάλεια ζωής, οι πληροφορίες πριν από τη σύμβαση δίνονται σε επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας για κατοίκους της Κύπρου, και σε άλλη γλώσσα αν το ζητήσετε (άρθρο 227 του Ν. 38(I)/2016). Το γλωσσάρι μας δίνει κάθε όρο στα ελληνικά, αγγλικά και ρωσικά.
Πώς ελέγχω αν το συμβόλαιό μου είναι ακόμα ενεργό;
Ζητήστε από την εταιρεία γραπτή κατάσταση του συμβολαίου. Ελέγξτε και ότι οι χρεώσεις περνούν κανονικά. Αν μια δόση δεν πληρώθηκε, ρωτήστε αμέσως τι προβλέπει το συμβόλαιο για περίοδο χάριτος· δεν υπάρχει γενική προθεσμία στον νόμο που να επιβεβαιώσαμε.
Μπορώ να αλλάξω από ετήσια σε μηνιαία πληρωμή στη μέση της χρονιάς;
Συχνά ναι, από την επόμενη επέτειο ή από μια ημερομηνία που ορίζει η εταιρεία. Ρωτήστε αν αλλάζει το συνολικό ετήσιο κόστος, και ζητήστε γραπτή επιβεβαίωση της νέας ημερομηνίας χρέωσης.
Πώς μεταφέρω το συμβόλαιό μου σε νέο σύμβουλο;
Συνήθως με γραπτό αίτημα προς την ασφαλιστική ότι θέλετε να σας εξυπηρετεί άλλος εγγεγραμμένος διαμεσολαβητής. Η διαδικασία διαφέρει ανά εταιρεία, γι’ αυτό ρωτήστε την. Το συμβόλαιο και η κάλυψή σας δεν αλλάζουν από αυτό.
Μπορώ να γράψω το συμβόλαιο στο όνομα του παιδιού μου όταν γίνει 18;
Κάποιες εταιρείες επιτρέπουν αλλαγή κατόχου, με γραπτό αίτημα και συναίνεση και των δύο. Ρωτήστε τι αλλάζει στους δικαιούχους, στις πληρωμές και στη φορολογία. Ζητήστε τη διαδικασία γραπτώς.
Καλύπτομαι από τη στιγμή της υπογραφής ή από την πρώτη πληρωμή;
Αυτό το ορίζει το συμβόλαιο: η ημερομηνία έναρξης γράφεται στα στοιχεία του, και συχνά προϋποθέτει αποδοχή της αίτησης και την πρώτη πληρωμή. Ρωτήστε γραπτώς από πότε ακριβώς καλύπτεστε. Μην ακυρώσετε ένα παλιό συμβόλαιο πριν αρχίσει το νέο.
Μετακομίζω στο εξωτερικό. Τι κάνω με το συμβόλαιο;
Γράψτε στην εταιρεία πριν φύγετε και ρωτήστε αν συνεχίζει με νέα διεύθυνση και λογαριασμό, και αν αλλάζει κάτι στην κάλυψη. Ενημερώστε τα στοιχεία επικοινωνίας σας, για να σας φτάνουν οι ειδοποιήσεις. Μην ακυρώσετε πριν έχετε νέα κάλυψη.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε
- Πότε ακριβώς ενημερώθηκα για τη σύναψη, και μέχρι πότε μπορώ να υπαναχωρήσω;
- Ποιοι είναι οι δικαιούχοι μου σήμερα, και υπάρχει αναπληρωματικός;
- Αν μειώσω το ασφάλιστρο, τι ακριβώς χάνω από την κάλυψη;
- Τι προβλέπει το συμβόλαιο αν χάσω μια δόση;
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Βρείτε τη σελίδα με τα στοιχεία κάθε συμβολαίου και σημειώστε ποσό, ημερομηνίες και δικαιούχους.
- Αν υπογράψατε πρόσφατα, σημειώστε την προθεσμία των 30 ημερών στο ημερολόγιο.
- Ορίστε αναπληρωματικό δικαιούχο, γραπτώς.
- Κάθε αλλαγή γραπτώς, και κρατήστε την επιβεβαίωση σε έναν φάκελο.
- Ζητήστε κάθε χρόνο τη βεβαίωση ασφαλίστρων για την εφορία.
Τι πήγε στραβά σε άλλους — και πώς το αποφεύγετε
- Χωρίς απόδειξη για το τι στάλθηκε και πότε. Χρησιμοποιήστε email ή συστημένη επιστολή, ζητήστε αριθμό αναφοράς, και κρατήστε ημερολόγιο με ημερομηνία, όνομα και τι ειπώθηκε. Για την υπαναχώρηση, η ημερομηνία αποστολής μετρά.
- Μια δόση χάθηκε μετά από αλλαγή κάρτας και το συμβόλαιο έληξε. Πληρώνετε με πάγια εντολή από λογαριασμό που έχει πάντα υπόλοιπο, και ενημερώνετε τα στοιχεία κάρτας πριν λήξει. Ένα σχέδιο υγείας που επανενεργοποιείται μπορεί να ξεκινήσει νέες περιόδους αναμονής.
- Η εξαγορά καθυστέρησε ή απορρίφθηκε. Ζητήστε την γραπτώς, ρωτήστε ποια ημερομηνία τιμής θα χρησιμοποιηθεί και πότε θα πληρωθείτε. Αν δεν γίνει τίποτα, κάντε γραπτό παράπονο.
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Πηγές
- CyLaw — Law 38(I)/2016, Article 228 (right to withdraw from a life contract)
- CyLaw — Law 38(I)/2016, Article 227 (information before a life contract; language)
- CyLaw — Law 38(I)/2016, Article 224 (policy terms are not pre-approved)
- CyLaw — Income Tax Law 118(I)/2002, Article 14 (deductions; certificate of premiums; surrender)
- CyLaw — Law 41(I)/2017, Article 12 (insurance linked to a housing loan)
- Mondaq (AGP Law), 13 December 2022 — Life insurance in Cyprus (beneficiaries)
- Insurance Companies Control Service (ICCS), Ministry of Finance — Complaints
- Financial Ombudsman of the Republic of Cyprus — Frequently asked questions (in Greek)
Διαβάστε επίσης: Τι λέει το συμβόλαιό μου; · Δικαιούχοι: τα λάθη που κοστίζουν · Έχασα μια δόση: τι γίνεται με την περίοδο χάριτος · Τα έγγραφα ενός συμβολαίου · Γλωσσάρι ασφαλιστικών όρων · Άλλαξε η ζωή μου: τι αλλάζω στο συμβόλαιο;
Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.
