Πριν υπογράψετε ασφάλεια: τι δικαιούστε να πάρετε γραπτώς

Με δυο λόγια

Πριν υπογράψετε ασφάλεια, ο νόμος ορίζει ότι πρέπει να έχετε γραπτώς, καθαρά και δωρεάν: ποιος σας μιλά και πώς πληρώνεται, τις ανάγκες σας όπως καταγράφηκαν, και τι ακριβώς αγοράζετε.

• Ο διαμεσολαβητής δηλώνει μητρώο, αν σας συμβουλεύει, για ποιον ενεργεί και τη φύση της αμοιβής του.
• Στα αποταμιευτικά και επενδυτικά: Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών, συνολικά κόστη και, με συμβουλή, δήλωση καταλληλότητας.
• Αν κάτι λείπει, μην υπογράψετε· ζητήστε το γραπτώς. Αν υπογράψατε, έχετε 30 ημέρες υπαναχώρησης στις ασφάλειες ζωής.

Μια ασφάλεια ζωής ή ένα αποταμιευτικό πρόγραμμα σας δεσμεύει για χρόνια. Γι’ αυτό ο νόμος δεν αφήνει την ενημέρωση στην προφορική κουβέντα: ορίζει τι πρέπει να έχετε γραπτώς, πριν υπογράψετε, ώστε να μπορείτε να διαβάσετε, να συγκρίνετε και να ρωτήσετε. Δεν είναι χάρη· είναι υποχρέωση του συμβούλου και της ασφαλιστικής, και δεν σας χρεώνεται.

Στην Κύπρο οι κανόνες βρίσκονται στον νόμο 38(I)/2016 για τις ασφαλιστικές εργασίες: στο άρθρο 227 για τις ασφάλειες ζωής, και στο Μέρος VIII για τη διανομή, που προστέθηκε το 2019 για να ενσωματώσει την ευρωπαϊκή οδηγία IDD (2016/97). Ισχύουν για κάθε διαμεσολαβητή, ασφαλιστική ή τράπεζα που σας πουλά ασφάλεια.

1. Ποιος σας μιλά

Πριν από τη σύμβαση, ο διαμεσολαβητής πρέπει να σας γνωστοποιήσει (άρθρο 394Δ):

• το όνομα και τη διεύθυνσή του, και ότι είναι ασφαλιστικός διαμεσολαβητής,
• σε ποιο μητρώο είναι εγγεγραμμένος και πώς μπορείτε να το ελέγξετε (στην Κύπρο, το μητρώο της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών),
• αν σας παρέχει συμβουλή για το προϊόν,
• αν ενεργεί για λογαριασμό σας ή για λογαριασμό της ασφαλιστικής, και αν συνεργάζεται αποκλειστικά με μία ή περισσότερες εταιρείες (και ποιες),
• πώς κάνετε παράπονο, και σε ποιον φορέα εξωδικαστικής επίλυσης μπορείτε να απευθυνθείτε.

Ο αριθμός μητρώου γράφεται συνήθως στην κάρτα και στα έγγραφα του συμβούλου. Πώς τον ελέγχετε, βήμα βήμα: πώς ελέγχω ότι ένας σύμβουλος είναι εγγεγραμμένος.

2. Πώς πληρώνεται

Ο νόμος ζητά να ξέρετε τη φύση της αμοιβής που λαμβάνει ο διαμεσολαβητής για το συγκεκριμένο συμβόλαιο (άρθρο 394Ε): αν είναι αμοιβή που πληρώνετε εσείς απευθείας, προμήθεια που περιλαμβάνεται στο ασφάλιστρο, άλλου είδους αμοιβή, ή συνδυασμός. Το ίδιο ισχύει για τους υπαλλήλους της ασφαλιστικής που σας πουλούν απευθείας.

Στα επενδυτικά και αποταμιευτικά προϊόντα πάει πιο μακριά: πριν υπογράψετε πρέπει να πάρετε τα συνολικά κόστη και επιβαρύνσεις, μαζί με το κόστος της διανομής, και πώς επηρεάζουν την απόδοση (άρθρο 394ΙΣΤ). Αυτή είναι η πληροφορία που σας δείχνει πόσο από κάθε ευρώ πάει στα έξοδα. Περισσότερα: κόστη και προμήθειες.

3. Τι χρειάζεστε εσείς

Πριν από τη σύμβαση, ο σύμβουλος πρέπει να καταγράψει, με βάση όσα του είπατε, τις απαιτήσεις και τις ανάγκες σας, και κάθε συμβόλαιο που σας προτείνει πρέπει να συνάδει με αυτές (άρθρο 394ΣΤ). Αν σας δίνει συμβουλή, οφείλει να σας εξηγήσει γιατί το συγκεκριμένο προϊόν ταιριάζει σε εσάς. Ζητήστε αυτή την καταγραφή γραπτώς: είναι η απόδειξη ότι σας ρώτησαν πριν σας πουλήσουν.

Στα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα, όταν σας δίνεται συμβουλή, πρέπει επιπλέον να πάρετε, πριν από τη σύμβαση, δήλωση καταλληλότητας σε μόνιμο μέσο: γιατί η πρόταση ταιριάζει στους στόχους σας, στην οικονομική σας κατάσταση και στις γνώσεις σας (άρθρο 394ΙΖ).

4. Τι ακριβώς αγοράζετε

Προϊόν	Τι πρέπει να έχετε πριν υπογράψετε
Κάθε ασφάλεια ζωής	Τις πληροφορίες του άρθρου 227: τις παροχές και τις επιλογές, τη διάρκεια και πώς λύεται η σύμβαση, τα ασφάλιστρα και για πόσο πληρώνονται, τις αξίες εξαγοράς και ελευθέρωσης και πόσο είναι εγγυημένες, πώς ασκείται η υπαναχώρηση, γενικά τη φορολογία, τη διαδικασία παραπόνων και το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση. Και ό,τι χρειάζεται για να καταλάβετε τους κινδύνους που αναλαμβάνετε.
Αποταμιευτικό ή επενδυτικό συμβόλαιο ζωής (unit-linked, με συμμετοχή στα κέρδη)	Επιπλέον το Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών (KID) σε εύθετο χρόνο πριν δεσμευτείτε, τα συνολικά κόστη, και στα unit-linked ποια είναι τα αμοιβαία κεφάλαια ή οι μονάδες αναφοράς. Αν σας δείξουν απεικόνιση μελλοντικών ποσών, πρέπει να γράφει καθαρά ότι είναι μόνο παράδειγμα με υποθέσεις και δεν σας δίνει δικαίωμα σε αυτά τα ποσά.
Γενικές ασφάλειες (αυτοκίνητο, σπίτι, ταξίδι)	Το Έγγραφο Πληροφοριών για το Ασφαλιστικό Προϊόν (IPID), ένα τυποποιημένο έγγραφο λίγων σελίδων: τι καλύπτεται, τι όχι, πού ισχύει, πώς πληρώνετε, πώς λήγει. Και ποιο δίκαιο διέπει τη σύμβαση και πώς κάνετε παράπονο (άρθρο 225).

5. Σε ποια μορφή

• Γραπτώς, καθαρά και με ακρίβεια, ώστε να είναι εύκολα κατανοητά (άρθρα 227 και 394Θ).
• Δωρεάν. Αν σας τα δώσουν ηλεκτρονικά, με e-mail ή σε ιστοσελίδα, έχετε δικαίωμα να ζητήσετε δωρεάν έντυπο αντίγραφο.
• Σε επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας όταν μένετε στην Κύπρο και το συμβόλαιο διέπεται από το κυπριακό δίκαιο. Σε άλλη γλώσσα, αν το ζητήσετε εσείς.
• Πριν υπογράψετε, όχι μαζί με το συμβόλαιο. Πληροφορία που φτάνει μετά την υπογραφή δεν σας βοηθά να αποφασίσετε.

6. Μετά την υπογραφή: κρατήστε αντίγραφα

Ζητήστε αντίγραφο της αίτησης που υπογράψατε, μαζί με τις απαντήσεις για την υγεία σας. Αν κάποια απάντηση γράφτηκε λάθος, είναι καλύτερα να το δείτε τώρα παρά τη μέρα μιας αποζημίωσης. Κρατήστε το ασφαλιστήριο, το σημείωμα υπαναχώρησης και όλα τα έγγραφα που πήρατε. Κατά τη διάρκεια του συμβολαίου, η εταιρεία πρέπει να σας ενημερώνει για αλλαγές στους όρους, και στα συμβόλαια με συμμετοχή στα κέρδη να σας στέλνει κάθε χρόνο πού βρίσκεται η συμμετοχή σας (άρθρο 227).

Αν κάτι λείπει

1. Μην υπογράψετε ακόμη. Μια καλή πρόταση θα είναι εκεί και αύριο. Μην υπογράφετε ποτέ κενά ή μισοσυμπληρωμένα έντυπα.
2. Ζητήστε τα γραπτώς. Ένα απλό e-mail ή η επιστολή πιο κάτω αρκεί. Κρατήστε την απάντηση.
3. Αν υπογράψατε ήδη, έχετε 30 ημέρες. Στις ατομικές ασφάλειες ζωής μπορείτε να υπαναχωρήσετε μέσα σε 30 ημέρες. Αν η εταιρεία δεν σας έδωσε το σημείωμα υπαναχώρησης, η προθεσμία είναι δύο χρόνια.
4. Κάντε γραπτό παράπονο. Πρώτα στην εταιρεία ή στον διαμεσολαβητή, που πρέπει να έχουν διαδικασία παραπόνων. Αν η απάντηση δεν σας ικανοποιεί, δείτε πού απευθύνεστε.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε

• Ενεργείτε για λογαριασμό μου ή για λογαριασμό της ασφαλιστικής; Με πόσες εταιρείες συνεργάζεστε;
• Πώς πληρώνεστε για αυτό το συμβόλαιο, και πόσο είναι τα συνολικά κόστη;
• Πού γράφεται ότι αυτό ταιριάζει στις ανάγκες μου;
• Τι παίρνω αν σταματήσω να πληρώνω στα πρώτα χρόνια; Πού το βλέπω γραπτώς;
• Μπορώ να πάρω όλα τα έγγραφα σπίτι και να υπογράψω άλλη μέρα;

Τι μπορείτε να κάνετε τώρα

• Ζητήστε τον αριθμό μητρώου του συμβούλου και ελέγξτε τον.
• Ζητήστε γραπτώς πώς πληρώνεται και, στα αποταμιευτικά, τα συνολικά κόστη.
• Ζητήστε την καταγραφή των αναγκών σας πριν από την πρόταση.
• Διαβάστε τα έγγραφα στο σπίτι· μην υπογράψετε την ίδια μέρα αν δεν είστε σίγουροι.
• Κρατήστε αντίγραφο της αίτησης, με τις απαντήσεις για την υγεία σας.

Γενική ενημέρωση, όχι νομική συμβουλή. Για τη δική σας περίπτωση ισχύουν το κείμενο του νόμου και οι όροι του συμβολαίου σας· αν κάτι δεν είναι σαφές, ζητήστε γραπτή απάντηση.

Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.

Θέλετε να ελέγξετε μια πρόταση πριν υπογράψετε; Δείτε το εργαλείο «Πριν υπογράψω».

Διαβάστε επίσης: Άλλαξα γνώμη: το δικαίωμα υπαναχώρησης μέσα σε 30 ημέρες · Πώς ελέγχω ότι ένας σύμβουλος είναι εγγεγραμμένος και πού κάνω παράπονο · Κόστη και προμήθειες · Μου απέρριψαν την απαίτηση ή με αδίκησαν: έχει νόημα να κάνω παράπονο;

Το AVRASTRO δεν είναι ασφαλιστική εταιρεία.

Μέρος της σειράς «Τα δικαιώματά σας ως ασφαλισμένος». Ξεκινήστε από το δικαίωμα υπαναχώρησης 30 ημερών.