Παντρευόμαστε ή μένουμε μαζί: τι πρέπει να κανονίσουμε στις ασφάλειές μας;
Γάμος, συμβίωση, σύμφωνο συμβίωσης, ένα κοινό σπίτι. Ποιος παίρνει τι αν συμβεί κάτι, γιατί ο δικαιούχος δεν αλλάζει από μόνος του, και πώς ανοίγει η κουβέντα για τα λεφτά χωρίς καβγά.
Με δυο λόγια
Κυρίως τους δικαιούχους: ο δικαιούχος που γράφει το συμβόλαιο συνήθως μένει ίδιος μέχρι να τον αλλάξετε γραπτώς, και ένας γάμος δεν τον αλλάζει από μόνος του. Αν δεν είστε παντρεμένοι, ο πιο καθαρός τρόπος είναι να ορίσετε τον σύντροφό σας ονομαστικά.
- Γράψτε μαζί όλα τα συμβόλαια που έχετε, με εταιρεία, αριθμό και δικαιούχους.
- Ζητήστε γραπτώς αλλαγή δικαιούχου όπου χρειάζεται και κρατήστε την επιβεβαίωση.
- Υπολογίστε τι θα έμενε απλήρωτο αν έλειπε ο καθένας από τους δύο, και αυτός που μένει στο σπίτι.
- Ρωτήστε αν ο σύζυγος ή ο σύντροφος μπορεί να μπει στο σχέδιο υγείας σας.
Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.
Με μια ματιά
- Ο δικαιούχος που γράφει το συμβόλαιο συνήθως μένει ίδιος μέχρι να τον αλλάξετε γραπτώς. Ένας γάμος δεν τον αλλάζει από μόνος του.
- Αν δεν είστε παντρεμένοι, ο πιο καθαρός τρόπος να πάει η αποζημίωση στον σύντροφό σας είναι να τον ορίσετε ονομαστικά δικαιούχο.
- Και ο σύζυγος που μένει στο σπίτι έχει οικονομική αξία: φροντίδα παιδιών, σπίτι, χρόνος. Αν λείψει, αυτά κοστίζουν.
- Από τον Δεκέμβριο του 2012, ασφάλιστρα και παροχές σε νέα συμβόλαια δεν διαφέρουν λόγω φύλου.
Ένα «ναι» που αλλάζει και τα χαρτιά
Ο γάμος, ή η απόφαση να ζήσετε μαζί, φέρνει χαρά και πολλές λίστες: δεξίωση, σπίτι, λογαριασμοί. Οι ασφάλειες σπάνια μπαίνουν στη λίστα, και συχνά κανείς από τους δύο δεν ξέρει τι έχει ο άλλος. Αν νιώθετε αμηχανία να ρωτήσετε «τι γίνεται αν πεθάνω;», είναι απόλυτα φυσικό. Είναι όμως από τις πιο τρυφερές ερωτήσεις που μπορεί να κάνει ένα ζευγάρι.
Τέσσερα πράγματα που ελέγχετε μαζί
- Οι δικαιούχοι. Ένα παλιό συμβόλαιο μπορεί να γράφει ακόμα τη μητέρα σας ή κανέναν. Ο δικαιούχος αλλάζει μόνο αν το ζητήσετε από την ασφαλιστική, συνήθως γραπτώς.
- Ποιος είναι ο κάτοχος. Ο κάτοχος (αυτός που υπέγραψε το συμβόλαιο) είναι συνήθως αυτός που μπορεί να το αλλάξει ή να το ακυρώσει, όχι απαραίτητα αυτός που πληρώνει.
- Το ποσό. Τα έξοδα και οι υποχρεώσεις ενός νοικοκυριού δύο ανθρώπων, ιδίως με δάνειο ή παιδί, είναι άλλα από ενός.
- Η υγεία. Κάθε οικογενειακό σχέδιο υγείας έχει τους δικούς του κανόνες για το ποιος μπορεί να μπει: σύζυγος, σύντροφος, παιδιά.
Αν δεν είστε παντρεμένοι
Πολλοί υποθέτουν ότι ο σύντροφος με τον οποίο ζουν «θα πάρει κάτι αυτόματα». Το πώς αντιμετωπίζει το κληρονομικό δίκαιο έναν σύντροφο χωρίς γάμο ή με σύμφωνο συμβίωσης δεν μπορέσαμε να το επιβεβαιώσουμε για αυτό το άρθρο, και είναι ερώτηση για δικηγόρο. Αυτό που ξέρουμε είναι πρακτικό: ένα συμβόλαιο ζωής μπορεί να ορίζει έναν ή περισσότερους δικαιούχους, κύριους και εναλλακτικούς. Όταν ο σύντροφός σας είναι γραμμένος ονομαστικά, με πλήρη στοιχεία, η πρόθεσή σας είναι ξεκάθαρη.
Κοινή ασφάλεια ή δύο ξεχωριστές;
Υπάρχουν κοινά συμβόλαια ζωής για δύο ανθρώπους. Κάποια πληρώνουν στον πρώτο θάνατο (συχνά για ένα κοινό δάνειο) και κάποια στον δεύτερο· το συμβόλαιο γράφει ποιο από τα δύο ισχύει. Δύο ξεχωριστά συμβόλαια κοστίζουν συνήθως λίγο περισσότερο, αλλά μετά από τον πρώτο θάνατο, ή μετά από έναν χωρισμό, ο καθένας κρατά τη δική του κάλυψη. Δεν υπάρχει «σωστό» για όλους· υπάρχει αυτό που ταιριάζει στον σκοπό σας.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Παντρευόμαστε τον άλλο μήνα. Τι να κανονίσουμε πριν ή μετά τον γάμο;
Μετά τον γάμο, ελέγξτε τους δικαιούχους σε κάθε συμβόλαιο ζωής και ενημερώστε τα στοιχεία σας. Δείτε αν τα σχέδια υγείας σας δέχονται τον σύζυγο και από πότε. Αν υπάρχει ή έρχεται κοινό δάνειο, σκεφτείτε μαζί πώς θα αποπληρωνόταν αν λείψει ο ένας. Δεν χρειάζεται να γίνουν όλα σε μία μέρα.
Μένουμε μαζί αλλά δεν είμαστε παντρεμένοι. Αν πεθάνω, παίρνει κάτι αυτόματα ο σύντροφός μου;
Μην το υποθέσετε. Το τι ισχύει κληρονομικά για έναν σύντροφο χωρίς γάμο είναι ερώτηση για δικηγόρο, και δεν μπορέσαμε να το επιβεβαιώσουμε. Για το ασφαλιστήριο ζωής, ο πιο καθαρός δρόμος είναι να ορίσετε τον σύντροφό σας ονομαστικά δικαιούχο και να κρατήσετε τη γραπτή επιβεβαίωση.
Το σύμφωνο συμβίωσης μετράει όπως ο γάμος για τις ασφάλειες;
Για τον δικαιούχο ενός συμβολαίου ζωής, αυτό που μετρά είναι ποιον γράφετε. Για ένα οικογενειακό σχέδιο υγείας, μετρά ο ορισμός του «εξαρτώμενου» στους όρους. Ρωτήστε την ασφαλιστική γραπτώς αν δέχεται σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης· για κληρονομικά θέματα ρωτήστε δικηγόρο.
Να έχουμε ο καθένας δικό του συμβόλαιο ή φτάνει ένα οικογενειακό;
Για τη ζωή, δύο ξεχωριστά συμβόλαια δίνουν σε καθέναν δική του κάλυψη που συνεχίζει μετά τον πρώτο θάνατο ή έναν χωρισμό· ένα κοινό συνήθως κοστίζει λιγότερο αλλά πληρώνει μία φορά. Για την υγεία, ένα οικογενειακό σχέδιο είναι συχνά πρακτικό. Ζυγίστε τι θέλετε να προστατεύσετε, όχι μόνο την τιμή.
Ο άντρας μου βγάζει όλα τα λεφτά κι εγώ είμαι στο σπίτι. Έχει νόημα να ασφαλιστώ;
Συχνά ναι. Αν λείψετε, η φροντίδα των παιδιών, το σπίτι και ο χρόνος που δίνετε θα πρέπει να καλυφθούν με χρήματα ή με λιγότερη δουλειά για τον σύζυγό σας. Μια κάλυψη για εσάς δεν χρειάζεται να είναι ίδια με τη δική του· χρειάζεται να καλύπτει αυτό το κενό.
Τις ασφάλειες τις έχει ο άντρας μου και δεν ξέρω τίποτα. Πώς μαθαίνω χωρίς καβγά;
Ξεκινήστε από το «αν συμβεί κάτι, θέλω να ξέρω τι να κάνω», όχι από το «τι μου κρύβεις». Προτείνετε να φτιάξετε μαζί μια λίστα: εταιρεία, αριθμός συμβολαίου, δικαιούχοι, πού είναι τα χαρτιά. Ο οικογενειακός φάκελος του AVRASTRO βοηθά να μπουν όλα σε ένα σημείο.
Μπορώ να βάλω τον σύντροφό μου στο σχέδιο υγείας μου αν δεν είμαστε παντρεμένοι;
Εξαρτάται από το σχέδιο. Κάποια δέχονται σύντροφο που ζει μαζί σας, άλλα μόνο σύζυγο. Ρωτήστε γραπτώς τι δικαιολογητικά ζητούν και αν θα χρειαστεί νέα δήλωση υγείας για τον σύντροφό σας.
Μπορεί η σύζυγός μου να κάνει ασφάλεια ζωής πάνω μου χωρίς να το ξέρω;
Στην πράξη, μια αίτηση ασφάλειας ζωής ζητά συνήθως από το άτομο του οποίου η ζωή ασφαλίζεται να απαντήσει σε ερωτήσεις υγείας και να υπογράψει. Αν σας ζητηθεί να υπογράψετε κάτι, διαβάστε το και ρωτήστε τι είναι. Αν έχετε αμφιβολίες για ένα υπάρχον συμβόλαιο, ρωτήστε την ασφαλιστική.
Είμαστε ομόφυλο ζευγάρι. Μπορώ να ορίσω τον σύντροφό μου δικαιούχο;
Τα συμβόλαια ζωής επιτρέπουν συνήθως να ορίσετε ως δικαιούχο το πρόσωπο που επιλέγετε, με πλήρη στοιχεία ταυτότητας. Δεν βρήκαμε κανόνα που να το απαγορεύει, αλλά ζητήστε γραπτή επιβεβαίωση ότι η αλλαγή καταχωρίστηκε. Για κληρονομικά ζητήματα πέρα από το συμβόλαιο, μιλήστε με δικηγόρο.
Μόλις αγοράσαμε σπίτι μαζί. Τι προστατεύουμε πρώτα;
Συνήθως την ικανότητα να πληρώνεται το δάνειο: τι γίνεται αν ένας από τους δύο πεθάνει ή δεν μπορεί να δουλέψει. Μετά το ίδιο το σπίτι, ασφαλισμένο για το κόστος ανοικοδόμησης. Ένα μικρό ταμείο έκτακτης ανάγκης βοηθά σε όλα τα υπόλοιπα.
Ο αρραβωνιαστικός μου έχει χρέη. Επηρεάζουν την ασφάλειά μου ή την αποζημίωση;
Τα χρέη του δεν αλλάζουν τους όρους του δικού σας συμβολαίου. Το αν και πώς μπορούν οι πιστωτές να διεκδικήσουν περιουσία ή χρήματα μετά από έναν θάνατο είναι νομικό ζήτημα που δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε. Ρωτήστε δικηγόρο πριν τον γάμο αν σας ανησυχεί.
Η κοινή ασφάλεια ζωής πληρώνει στον πρώτο ή στον δεύτερο θάνατο;
Υπάρχουν και τα δύο είδη. Ένα «πρώτου θανάτου» πληρώνει όταν πεθάνει ο πρώτος από τους δύο και συνήθως τελειώνει εκεί· ένα «δεύτερου θανάτου» πληρώνει όταν πεθάνει και ο δεύτερος. Το συμβόλαιο το γράφει ρητά· ρωτήστε τι γίνεται με τον επιζώντα μετά την πληρωμή.
Τα ασφάλιστρα να πληρώνονται από κοινό λογαριασμό ή από τον καθένα;
Και τα δύο γίνονται. Σημασία έχει να μην ξεχαστεί μια πληρωμή όταν αλλάζουν λογαριασμοί ή κάρτες. Όποιος κι αν πληρώνει, ο κάτοχος του συμβολαίου είναι αυτός που αποφασίζει, γι’ αυτό καλό είναι να το ξέρετε και οι δύο.
Ο σύντροφός μου είναι ξένος υπήκοος. Μπορεί να μπει στα κυπριακά μου συμβόλαια;
Ως δικαιούχος, συνήθως ναι, με τα στοιχεία του διαβατηρίου του. Για να ασφαλιστεί ο ίδιος, οι εταιρείες ρωτούν συνήθως για τη διαμονή του και τις συνθήκες του. Ρωτήστε επίσης αν τα έγγραφα μπορούν να δοθούν σε γλώσσα που καταλαβαίνει· ο νόμος επιτρέπει άλλη γλώσσα αν το ζητήσετε και το δεχτεί η εταιρεία.
Μετά τον γάμο, πρέπει να αλλάξω το παλιό συμβόλαιο που έχει δικαιούχο τη μάνα μου;
Αυτό το αποφασίζετε εσείς. Αν το αφήσετε, η αποζημίωση θα πάει σε όποιον γράφει το συμβόλαιο, όχι αυτόματα στη σύζυγό σας. Μπορείτε επίσης να μοιράσετε σε ποσοστά, ή να ορίσετε εναλλακτικό δικαιούχο. Κάντε την αλλαγή γραπτώς και κρατήστε την επιβεβαίωση.
Η γυναίκα μου θεωρεί τις ασφάλειες πεταμένα λεφτά. Πώς αποφασίζουμε μαζί;
Ξεκινήστε από τον λογαριασμό, όχι από το προϊόν: αν λείψει ο ένας, τι μένει απλήρωτο και για πόσα χρόνια; Ίσως καταλήξετε σε μικρότερη, απλή κάλυψη μόνο για αυτό το κενό. Και η καχυποψία της μπορεί να είναι χρήσιμη: ζητήστε έγγραφα και συγκρίνετε μαζί.
Μπορούν δύο ανύπαντροι σύντροφοι να κάνουν κοινή ασφάλεια ζωής για κοινό στεγαστικό;
Συχνά ναι, γιατί και οι δύο είστε υπόχρεοι στο δάνειο. Ρωτήστε την τράπεζα τι επίπεδο κάλυψης ζητά. Ο νόμος λέει ότι η τράπεζα δέχεται ασφαλιστήριο άλλης εταιρείας αν η κάλυψη είναι αντίστοιχη, οπότε μπορείτε να συγκρίνετε.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε
- Ποιοι είναι σήμερα οι δικαιούχοι μου, και πώς τους αλλάζω;
- Ποιος είναι ο κάτοχος του συμβολαίου, και ποιος μπορεί να το ακυρώσει;
- Ποιους δέχεται το οικογενειακό σχέδιο υγείας, και από πότε;
- Το κοινό συμβόλαιο πληρώνει στον πρώτο ή στον δεύτερο θάνατο;
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Γράψτε μαζί όλα τα συμβόλαια που έχετε, με εταιρεία, αριθμό και δικαιούχους.
- Ζητήστε γραπτώς αλλαγή δικαιούχου όπου χρειάζεται και κρατήστε την επιβεβαίωση.
- Ρωτήστε αν ο σύζυγος ή ο σύντροφος μπορεί να μπει στο σχέδιο υγείας σας.
- Υπολογίστε τι θα έμενε απλήρωτο αν έλειπε ο καθένας από τους δύο.
- Βάλτε τα στοιχεία σε ένα σημείο που ξέρετε και οι δύο.
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Πηγές
Διαβάστε επίσης: Δικαιούχοι: τα λάθη που κοστίζουν · Θα πάνε τα χρήματα σε όποιον θέλω; · Πόση κάλυψη χρειάζομαι; · Ο οικογενειακός μου φάκελος · Σπίτι, στεγαστικό, ενοίκιο: τι ασφαλίζω;
Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.
