Οικογένεια

Μεγαλώνω μόνος ή μόνη τα παιδιά, ή έχουμε ανασυνθεμένη οικογένεια: αν μου συμβεί κάτι, ποιος παίρνει και ποιος διαχειρίζεται τα χρήματα;

Μόνη μητέρα, χήρος πατέρας, παιδιά από δύο γάμους, θετά παιδιά. Πώς ορίζονται δίκαια οι δικαιούχοι, γιατί ένα ανήλικο παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνο του χρήματα, και ποια ελάχιστη προστασία δεν αξίζει να λείπει.

Συντάκτης: AVRASTRO · · 8 λεπτά ανάγνωση

Με δυο λόγια

Ποιος παίρνει τα χρήματα το ορίζει ο δικαιούχος του συμβολαίου· ποιος τα διαχειρίζεται για ένα ανήλικο παιδί το ορίζει το οικογενειακό δίκαιο, όχι το συμβόλαιο. Γι’ αυτό χρειάζονται και τα δύο: σωστοί δικαιούχοι και μια κουβέντα με δικηγόρο.

  • Γράψτε κάθε συμβόλαιο και ποιος είναι σήμερα ο δικαιούχος του.
  • Ορίστε δικαιούχους σε ποσοστά και εναλλακτικό δικαιούχο, και ζητήστε την αλλαγή γραπτώς. Θετά παιδιά γράψτε τα ονομαστικά.
  • Μιλήστε με δικηγόρο για διαθήκη, κηδεμονία και διαχείριση χρημάτων.
  • Με ένα εισόδημα, σκεφτείτε και τι θα γινόταν αν αρρωστήσετε· ξεκινήστε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης, έστω μικρό.

Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.

Με μια ματιά

  • Με ένα εισόδημα, η προτεραιότητα είναι συνήθως διπλή: τι γίνεται αν λείψετε, και τι γίνεται αν αρρωστήσετε και δεν μπορείτε να δουλέψετε.
  • Μπορείτε να ορίσετε περισσότερους δικαιούχους σε ποσοστά, και εναλλακτικό δικαιούχο αν ο πρώτος δεν ζει.
  • Ποιος διαχειρίζεται τα χρήματα ενός ανήλικου το ορίζει το οικογενειακό δίκαιο, όχι το συμβόλαιο. Γι’ αυτό μετρά να μιλήσετε με δικηγόρο.
  • Ένας θετός γονιός δεν δίνει κάτι αυτόματα στα θετά του παιδιά: αν θέλετε να τα προστατέψετε, γράψτε τα ονομαστικά.

Όταν όλα στηρίζονται σε έναν άνθρωπο

Αν μεγαλώνετε μόνοι τα παιδιά σας, ξέρετε την κούραση και την ευθύνη. Και η σκέψη «αν μου συμβεί κάτι;» έρχεται συχνά τη νύχτα. Σε μια ανασυνθεμένη οικογένεια η ερώτηση είναι άλλη αλλά εξίσου βαριά: «πώς θα είμαι δίκαιος με όλα τα παιδιά;». Αυτές οι σκέψεις δεν είναι μελαγχολία· είναι αγάπη. Και έχουν πρακτικές απαντήσεις.

Τρία ερωτήματα, χωριστά

  • Ποιος παίρνει; Αυτό το ορίζει ο δικαιούχος του συμβολαίου. Μπορείτε να μοιράσετε σε ποσοστά, και να βάλετε εναλλακτικούς.
  • Ποιος διαχειρίζεται; Για ανήλικο, αυτό το ορίζει το οικογενειακό δίκαιο ή μια διαθήκη, ένα καταπίστευμα, μια δικαστική απόφαση. Ρωτήστε δικηγόρο τι είναι δυνατό στη δική σας περίπτωση.
  • Ποιος φροντίζει; Ο κηδεμόνας του παιδιού είναι νομικό ζήτημα, ξεχωριστό από τα χρήματα. Ένα ασφαλιστήριο δεν ορίζει κηδεμόνα.

Τι δίνει το κράτος σε μια οικογένεια που χάνει γονιό

Η σύνταξη χηρείας των Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι 60% της εβδομαδιαίας αξίας των μέσων ετήσιων ασφαλιστικών μονάδων του αποθανόντος, και ανεβαίνει σε 80%, 90% ή 100% με ένα, δύο ή τρία εξαρτώμενα. Η αίτηση γίνεται μέσα σε τρεις μήνες από τον θάνατο. Για τα ορφανά, οι κανόνες του 2023 προβλέπουν σύνταξη ορφανίας ανά παιδί μέχρι ορισμένη ηλικία, μεγαλύτερη αν σπουδάζει ή χωρίς όριο αν έχει αναπηρία. Είναι στήριγμα, αλλά σπάνια αντικαθιστά ολόκληρο έναν μισθό, και έχει προϋποθέσεις που ελέγχουν οι Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Τι πληρώνει το κράτος σε μια μονογονεϊκή οικογένεια (2026)

ΕπίδομαΠοσό ή κανόνας
Επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας216,25 € τον μήνα για κάθε παιδί (οικογενειακό εισόδημα έως 39.000 €)· 192,78 € (39.000,01–49.000 €).
Επίδομα τέκνου, ένα παιδί599,77 € τον χρόνο (εισόδημα έως 22.000 €), 536,53 € (22.001–44.000 €), 479,41 € (44.000–49.000 €).
ΌριαΕισόδημα έως 49.000 € (ένα παιδί), 59.000 € (δύο), +5.000 € για κάθε επόμενο· περιουσία έως 1.200.000 €· 5 χρόνια νόμιμης και συνεχούς διαμονής.
Ηλικία παιδιώνΈως 18· 20 στη μέση εκπαίδευση· 21 στη στρατιωτική θητεία· χωρίς όριο αν το παιδί έχει αναπηρία.
ΑίτησηΚάθε χρόνο, έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Τα κοινωνικοασφαλιστικά σας δικαιώματα στην Κύπρο» (Ιούλιος 2026). Για τη δική σας οικογένεια ρωτήστε την αρμόδια υπηρεσία.

Οι ερωτήσεις σας, μία μία

Είμαι μόνη μητέρα. Αν μου συμβεί κάτι, ποιος διαχειρίζεται τα λεφτά του παιδιού μου;

Ένα ανήλικο παιδί συνήθως δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνο του μεγάλο ποσό, και το ποιος θα το κάνει καθορίζεται από το οικογενειακό δίκαιο. Μιλήστε με δικηγόρο για διαθήκη ή καταπίστευμα, ώστε η επιθυμία σας να είναι γραπτή. Ρωτήστε και την ασφαλιστική πώς πληρώνει όταν ο δικαιούχος είναι ανήλικος.

Μονογονέας με ένα εισόδημα: ποια είναι η ελάχιστη προστασία που δεν πρέπει να λείπει;

Συνήθως τρία πράγματα, με αυτή τη σειρά: ένα μικρό ταμείο έκτακτης ανάγκης, κάποια προστασία του εισοδήματος αν αρρωστήσετε, και μια απλή κάλυψη ζωής για τα χρόνια που τα παιδιά εξαρτώνται από εσάς. Μια απλή κάλυψη ζωής για ορισμένα χρόνια κοστίζει συνήθως λιγότερο από ό,τι φοβούνται πολλοί.

Μπορώ να ορίσω κηδεμόνα για το παιδί μαζί με τα χρήματα της ασφάλειας;

Το ασφαλιστήριο ορίζει ποιος λαμβάνει, όχι ποιος είναι κηδεμόνας. Η κηδεμονία είναι νομικό θέμα, και ο δικηγόρος σας μπορεί να σας πει πώς εκφράζετε την επιθυμία σας. Συχνά οι γονείς φροντίζουν τα δύο να ταιριάζουν: ο άνθρωπος που θα μεγαλώσει το παιδί και ο τρόπος που θα φτάνουν τα χρήματα σε αυτό.

Ο πατέρας δεν πληρώνει διατροφή. Αν πεθάνω, θα πάρει αυτός τον έλεγχο των λεφτών;

Αυτός είναι ένας πολύ κατανοητός φόβος. Το ποιος θα διαχειρίζεται χρήματα για ανήλικο παιδί το ορίζει το οικογενειακό δίκαιο, και μπορεί να είναι ο άλλος γονιός. Ρωτήστε δικηγόρο αν μια διαθήκη, ένα καταπίστευμα ή άλλη ρύθμιση μπορεί να ορίσει διαφορετικό διαχειριστή.

Σε ανασυνθεμένη οικογένεια, πώς μοιράζω δίκαια την κάλυψη;

Δίκαιο δεν σημαίνει πάντα ίσο. Ένα μικρό παιδί θα χρειαστεί στήριξη για περισσότερα χρόνια από έναν ενήλικο. Γράψτε τι χρειάζεται κάθε παιδί, και μετά αποφασίστε ποσοστά ή χωριστά συμβόλαια· μιλήστε το και με τον σύντροφό σας, ώστε να μην υπάρξουν εκπλήξεις.

Μπορώ να βάλω το θετό παιδί στην ασφάλεια υγείας μου;

Εξαρτάται από τον ορισμό του «εξαρτώμενου» στο σχέδιό σας. Κάποια δέχονται παιδιά του συζύγου που ζουν μαζί σας, άλλα μόνο δικά σας ή υιοθετημένα. Ρωτήστε γραπτώς τι δικαιολογητικά ζητούν.

Αν πεθάνω, τα λεφτά τα παίρνει η νέα μου σύζυγος ή τα παιδιά από τον πρώτο γάμο;

Όποιον γράφει το συμβόλαιο ως δικαιούχο. Γι’ αυτό, μετά από κάθε γάμο ή χωρισμό, αξίζει να το ξαναδείτε. Μπορείτε να μοιράσετε σε ποσοστά ή να έχετε χωριστά συμβόλαια για κάθε σκοπό· ελέγξτε ότι συμφωνεί και η διαθήκη σας.

Σαν μονογονέας, έχει νόημα να ασφαλίσω περισσότερο την υγεία μου παρά τη ζωή μου;

Δεν είναι «ή το ένα ή το άλλο». Μια σοβαρή ασθένεια μπορεί να σταματήσει το εισόδημα για μήνες, ενώ ο θάνατος το σταματά για πάντα. Πολλοί ξεκινούν από το ΓεΣΥ, ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης και μια απλή κάλυψη ζωής, και προσθέτουν προστασία εισοδήματος όταν μπορούν.

Υπάρχει κρατικό επίδομα για μονογονεϊκές οικογένειες που επηρεάζει πόση ασφάλεια χρειάζομαι;

Δεν έχουμε επιβεβαιωμένα ποσά για επιδόματα μονογονεϊκών οικογενειών, γι’ αυτό δεν τα γράφουμε. Ρωτήστε την αρμόδια υπηρεσία τι δικαιούστε σήμερα. Θυμηθείτε ότι ένα επίδομα που σας δίνεται τώρα μπορεί να μη συνεχιστεί για το παιδί αν λείψετε.

Τα παιδιά ζουν με τη μητέρα τους. Μπορώ να είμαι σίγουρος ότι τα λεφτά θα πάνε σε αυτά;

Μπορείτε να ορίσετε τα παιδιά δικαιούχους. Επειδή είναι ανήλικα, το ποιος θα διαχειρίζεται τα χρήματα για αυτά ορίζεται από το οικογενειακό δίκαιο, και μπορεί να είναι η μητέρα τους. Αν θέλετε άλλη ρύθμιση, ρωτήστε δικηγόρο για καταπίστευμα ή διαθήκη.

Ο ενήλικος γιος μου και η μικρή μου κόρη: να πάρουν ίσα μερίδια;

Αυτό το αποφασίζετε εσείς, και δεν υπάρχει λάθος απάντηση. Κάποιοι γονείς δίνουν περισσότερα στο παιδί που θα χρειαστεί στήριξη για περισσότερα χρόνια, και το εξηγούν στο μεγαλύτερο. Ό,τι αποφασίσετε, γράψτε το καθαρά σε ποσοστά.

Μπορούν να οριστούν οι παππούδες να παραλάβουν τα χρήματα για τα παιδιά;

Μπορείτε να ορίσετε ως δικαιούχο ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης, αλλά τότε τα χρήματα ανήκουν σε εκείνο, όχι στα παιδιά. Αν θέλετε δέσμευση ότι θα πάνε στα παιδιά, ρωτήστε δικηγόρο για καταπίστευμα. Σκεφτείτε και την ηλικία τους: ορίστε εναλλακτικό δικαιούχο.

Υιοθετήσαμε παιδί. Αντιμετωπίζεται όπως το βιολογικό στα συμβόλαια;

Κάθε συμβόλαιο ορίζει τι εννοεί «παιδί»· ελέγξτε ότι ο ορισμός περιλαμβάνει ρητά και τα υιοθετημένα. Αν ορίζετε δικαιούχους, γράψτε τα παιδιά ονομαστικά για να μην υπάρχει αμφιβολία. Για την υιοθεσία, οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις προβλέπουν επίδομα 20 εβδομάδων.

Είμαι χήρος και μεγαλώνω τα παιδιά μόνος. Πρέπει να ξαναδώ όλα τα συμβόλαια;

Λυπούμαστε για την απώλειά σας. Ναι, όταν μπορέσετε: δικαιούχοι που ήταν η σύζυγός σας, η κάλυψη της δικής σας ζωής που τώρα μετρά διπλά, και η σύνταξη χηρείας, που ζητείται μέσα σε τρεις μήνες από τον θάνατο. Δεν χρειάζεται να γίνουν όλα μαζί.

Καλύτερα να αφήσω την ασφάλεια απευθείας στα παιδιά ή σε καταπίστευμα;

Εξαρτάται από την ηλικία τους, το ποσό και το ποιος θέλετε να αποφασίζει. Ένα καταπίστευμα μπορεί να ορίζει πότε και πώς θα δίνονται τα χρήματα, αλλά χρειάζεται νομική σύνταξη και κοστίζει. Ρωτήστε δικηγόρο, και την ασφαλιστική αν δέχεται καταπίστευμα ως δικαιούχο.

Τα παιδιά του συντρόφου μου ζουν μαζί μας. Αν πεθάνω, έχουν δικαίωμα στην ασφάλειά μου;

Μόνο αν τα έχετε ορίσει δικαιούχους, ή αν ο δικαιούχος είναι ο σύντροφός σας και εκείνος αποφασίσει. Για κληρονομικά θέματα πέρα από το συμβόλαιο ρωτήστε δικηγόρο. Αν θέλετε να τα προστατέψετε, γράψτε τα ονομαστικά.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε

  • Πώς πληρώνετε όταν ο δικαιούχος είναι ανήλικος;
  • Μπορώ να ορίσω δικαιούχους σε ποσοστά και εναλλακτικό δικαιούχο;
  • Δέχεστε καταπίστευμα ως δικαιούχο;
  • Ποιους ορίζει το σχέδιο υγείας ως «εξαρτώμενα» παιδιά;

Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα

  • Γράψτε κάθε συμβόλαιο και ποιος είναι σήμερα ο δικαιούχος του.
  • Αποφασίστε ποσοστά και εναλλακτικούς δικαιούχους, και ζητήστε την αλλαγή γραπτώς.
  • Κλείστε ραντεβού με δικηγόρο για διαθήκη, κηδεμονία και διαχείριση χρημάτων.
  • Ξεκινήστε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης, έστω μικρό.
  • Πείτε σε έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης πού βρίσκονται τα χαρτιά.

Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.

Θέματα οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου (διαζύγιο, διατροφή, κηδεμονία, διαθήκη, καταπίστευμα) δεν τα λύνει το ασφαλιστήριο. Γράφουμε μόνο ό,τι μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε· για τη δική σας περίπτωση μιλήστε με δικηγόρο.

Διαβάστε επίσης: Δικαιούχοι: τα λάθη που κοστίζουν · Θα πάνε τα χρήματα σε όποιον θέλω; · Χωρίζουμε: τι γίνεται με τα συμβόλαια; · Αν αρρωστήσω και δεν μπορώ να δουλέψω; · Τι κάνω αν πεθάνει δικός μου άνθρωπος

Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό. Τα αριθμητικά στοιχεία ισχύουν κατά την ημερομηνία δημοσίευσης και μπορεί να αλλάξουν· για την περίπτωσή σας μιλήστε με σύμβουλο.

Κύπρος

Κάηκε ή πλημμύρισε το σπίτι μου και η ασφαλιστική προσφέρει ένα μέρος της ζημιάς: γιατί, και τι κάνω;

Μετά την πυρκαγιά της Λεμεσού, πολλοί ιδιοκτήτες έμαθαν τι σημαίνει υπασφάλιση, αδήλωτο περιεχόμενο και όροι όπως το καθαρό οικόπεδο. Τι συνέβη, πώς υπολογίζεται η αποζημίωση, και πώς προστατεύετε το σπίτι σας από σήμερα.

Κύπρος

Ασφάλεια σπιτιού: για πόσα το ασφαλίζω, τι είναι ο «όρος αναλογίας», και καλύπτει η ασφάλεια της τράπεζας τα πράγματά μου;

Κτίριο και περιεχόμενο, κόστος ανοικοδόμησης αντί για αγοραία τιμή, πώς δουλεύει η υπασφάλιση με το παράδειγμα της πυρκαγιάς του 2025, τι ζητά η τράπεζα και γιατί μπορείτε να διαλέξετε ασφαλιστική, τιμαλφή, ανακαινίσεις και τι εξετάζετε στο συμβόλαιο.

Κύπρος

Η ασφαλιστική ακύρωσε, δεν ανανέωσε ή άλλαξε μόνη της το συμβόλαιο, ή με απορρίπτει λόγω ηλικίας: τι δικαιώματα έχω;

Ένας οδηγός 76 χρονών χωρίς ζημιές που δεν ανανεώνεται, ένα ασφάλιστρο που διπλασιάζεται, όροι που άλλαξαν στην ανανέωση. Τι λέει ο νόμος του 2026 για την ηλικία, τι δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε, και πώς ζητάτε εξηγήσεις γραπτώς.

Giannis Farazis

Ο σύμβουλός σας, Giannis Farazis
Ασφαλιστικός Σύμβουλος κλάδου ζωής, Αρ. Μητρώου ΥΕΑΕ 7854

Είμαι εδώ για εσάς

Για προσωπική καθοδήγηση και καθαρές απαντήσεις σε ό,τι σας απασχολεί.

Discover more from AVRASTRO

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading