Οι γονείς μου μεγαλώνουν: ποιος πληρώνει τη φροντίδα, τι ασφάλεια μπορούν να έχουν ακόμα, και πώς βοηθώ χωρίς να χαθώ;
Ένας 75χρονος χωρίς ασφάλεια υγείας, ένα ασφάλιστρο μεγαλύτερο από τη σύνταξη, άνοια και πληρεξούσιο, έξοδα κηδείας, ένα παιδί που άφησε τη δουλειά για να φροντίζει. Τι ισχύει, τι δεν ξέρουμε, και τι μπορείτε να κάνετε όσο υπάρχει χρόνος.
Με δυο λόγια
Το ΓεΣΥ καλύπτει όσους διαμένουν νόμιμα χωρίς όριο ηλικίας, αλλά μια νέα ιδιωτική ασφάλεια σε μεγάλη ηλικία δεν μπορεί να την υποσχεθεί κανείς. Το πιο χρήσιμο είναι να μιλήσετε τώρα, όσο ο γονιός μπορεί ακόμη να αποφασίζει.
- Καθίστε με τους γονείς σας και καταγράψτε συμβόλαια, δικαιούχους και επαφές.
- Πριν ακυρωθεί ένα ακριβό σχέδιο υγείας, ρωτήστε για φθηνότερη επιλογή μέσα στο ίδιο· ένα νέο μπορεί να εξαιρεί ό,τι υπάρχει ήδη.
- Ρωτήστε αν θέλουν να σας δώσουν γραπτή εξουσιοδότηση, και μιλήστε με δικηγόρο για πληρεξούσιο.
- Αν μειώσατε τη δουλειά σας για να φροντίζετε, ρωτήστε στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για τη δική σας ασφάλιση.
Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.
Με μια ματιά
- Το ΓεΣΥ καλύπτει όλους όσοι διαμένουν νόμιμα, χωρίς όριο ηλικίας, και περιλαμβάνει αποκατάσταση, ανακουφιστική και κατ’ οίκον φροντίδα· έχουν όμως αναφερθεί λίστες αναμονής.
- Μια νέα ιδιωτική ασφάλεια μετά τα 70 εξαρτάται από τη μέγιστη ηλικία εισόδου κάθε προϊόντος και από την υγεία· κανείς δεν μπορεί να την υποσχεθεί.
- Πριν ακυρώσει ένας γονιός ένα ακριβό σχέδιο υγείας, ρωτήστε για φθηνότερη επιλογή μέσα στο ίδιο: ένα νέο μπορεί να εξαιρεί ό,τι έχει ήδη.
- Μιλήστε τώρα, όσο ο γονιός μπορεί να αποφασίζει: πού είναι τα συμβόλαια, ποιος μπορεί να μιλά για λογαριασμό του.
Η αγάπη και η κούραση μαζί
Η φροντίδα ενός γονιού είναι από τα πιο τρυφερά και τα πιο εξαντλητικά πράγματα που κάνει ένας άνθρωπος. Έρχεται συχνά απότομα: μια πτώση, μια διάγνωση, ένα τηλεφώνημα. Μαζί της έρχονται ερωτήματα για χρήματα που πολλοί ντρέπονται να κάνουν. Δεν είναι ασέβεια να ρωτάτε «ποιος θα πληρώσει;». Είναι ο τρόπος να προστατέψετε και τον γονιό σας και την οικογένειά σας.
Τι υπάρχει και τι δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε
- ΓεΣΥ: καθολική κάλυψη για όσους διαμένουν νόμιμα. Το πακέτο περιλαμβάνει γιατρούς, εξετάσεις, φάρμακα του καταλόγου, νοσηλεία, αποκατάσταση, ανακουφιστική και κατ’ οίκον φροντίδα. Η ίδια πηγή αναφέρει αναμονές για ανακουφιστική φροντίδα και αποκατάσταση.
- Βοήθημα κηδείας: εφάπαξ ποσό ίσο με 5,6% των ετήσιων βασικών ασφαλιστέων αποδοχών, που αναθεωρείται κάθε Ιανουάριο, και ζητείται μέσα σε 12 μήνες. Το ποσό του 2026 δεν μπορέσαμε να το επιβεβαιώσουμε.
- Μακροχρόνια φροντίδα από το κράτος: γίνεται μέσα από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (για δικαιούχους του και για ορισμένους άλλους με ανεπαρκές εισόδημα). Φροντίδα στο σπίτι έως 400 € τον μήνα ανά οικογένεια (200 ή 400 € για άτομα 80 ετών και άνω), φροντίδα σε ίδρυμα 625–745 € τον μήνα (χωρίς ΦΠΑ), φροντίδα ημέρας έως 137 € τον μήνα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ιούλιος 2026). Είναι βοήθεια με κριτήρια εισοδήματος, όχι κάλυψη για όλους. Το ίδιο το ποσό του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος για το 2026 δεν το επιβεβαιώσαμε.
- Κοινοτική νοσηλευτική στο ΓεΣΥ: σύντομο παραπεμπτικό 3 επισκέψεων, μεσαίο 6, και τα δύο μέσα σε 6 μήνες, με ανώτατο 12 επισκέψεις τον χρόνο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2026).
- Ασφάλεια μακροχρόνιας φροντίδας: δεν βρήκαμε επιβεβαιωμένη πηγή για ειδικό ασφαλιστικό προϊόν μακροχρόνιας φροντίδας στην Κύπρο. Ρωτήστε τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και την ασφαλιστική του γονιού.
Αν ο γονιός σας έχει αναπηρία: από το 2026 το επίδομα για άτομα με αναπηρία 18 ετών και άνω αυξήθηκε από 368 € σε 405 € τον μήνα, αναδρομικά από τον Ιανουάριο και χωρίς νέα αίτηση (Cyprus Mail, 27 Αυγούστου 2026). Δείτε και το άρθρο μας για την αναπηρία στην οικογένεια.
Όταν το ασφάλιστρο ξεπερνά τη σύνταξη
Τα σχέδια υγείας ακριβαίνουν με την ηλικία. Η πρώτη σκέψη είναι να ακυρωθεί το σχέδιο. Πριν γίνει αυτό, αξίζουν τρεις ερωτήσεις: υπάρχει φθηνότερη επιλογή μέσα στο ίδιο σχέδιο (μεγαλύτερο ποσό που πληρώνετε εσείς πρώτα, άλλη κατηγορία δωματίου); τι ακριβώς ανέβηκε και γιατί; και τι θα σήμαινε ένα νέο σχέδιο για παθήσεις που υπάρχουν ήδη; Συχνά η απάντηση είναι ότι ένα νέο θα τις εξαιρούσε.
Τι πήγε στραβά σε άλλους — και πώς το αποφεύγετε
- Η επιστολή ανανέωσης έγραφε μόνο «το νέο ασφάλιστρο είναι Χ». Στην Ελλάδα (όχι Κύπρος), η αρμόδια αρχή βρήκε επιστολές χωρίς το παλιό ασφάλιστρο, το ποσοστό αύξησης ή τη βάση υπολογισμού. Πώς το αποφεύγετε: ζητήστε γραπτώς παλιό και νέο ασφάλιστρο, ποσοστό, και ανάλυση (ηλικία, ιατρικός πληθωρισμός, όρος του συμβολαίου), και ρωτήστε για φθηνότερη επιλογή πριν ακυρώσετε.
- Μια πληρωμή χάθηκε και το σχέδιο ακυρώθηκε. Ένα σχέδιο υγείας που επανενεργοποιείται μπορεί να θεωρηθεί νέο, με νέες περιόδους αναμονής (Κύπρος). Πώς το αποφεύγετε: πάγια εντολή από λογαριασμό που έχει πάντα χρήματα, και ένα παιδί που ξέρει πότε λήγει η κάρτα του γονιού.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Ο πατέρας μου είναι 75 και δεν έχει ασφάλεια υγείας. Μπορώ να του κάνω κάτι ακόμα;
Ίσως, αλλά κάθε προϊόν έχει μέγιστη ηλικία εισόδου και ο ασφαλιστής θα αξιολογήσει την υγεία του· κανείς δεν μπορεί να το υποσχεθεί. Ό,τι υπάρχει ήδη πιθανότατα θα εξαιρεθεί. Η βάση του είναι το ΓεΣΥ· ρωτήστε τι συμπληρώνει μια ιδιωτική κάλυψη και με τι κόστος.
Ποιος πληρώνει για γηροκομείο αν η μάνα μου δεν μπορεί πια να μείνει μόνη;
Δεν βρήκαμε επιβεβαιωμένη πηγή για το τι πληρώνει το κράτος, γι’ αυτό δεν δίνουμε ποσά. Ρωτήστε τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας για στήριξη, και το ΓεΣΥ για κατ’ οίκον φροντίδα. Μιλήστε ανοιχτά στην οικογένεια για το πώς μοιράζεται το κόστος, πριν γίνει επείγον.
Υπάρχει ασφάλεια για μακροχρόνια φροντίδα στην Κύπρο;
Δεν βρήκαμε επιβεβαιωμένο ειδικό προϊόν μακροχρόνιας φροντίδας στην κυπριακή αγορά. Κάποιες καλύψεις σοβαρών ασθενειών ή αναπηρίας πληρώνουν εφάπαξ ποσό που μπορεί να βοηθήσει, αλλά έχουν δικούς τους ορισμούς. Ρωτήστε τι υπάρχει σήμερα και τι ακριβώς πληρώνει.
Μπορώ να κάνω ασφάλεια ζωής στη μάνα μου για τα έξοδα κηδείας;
Χρειάζεται η συγκατάθεσή της και οι απαντήσεις της στις ερωτήσεις υγείας, και κάθε προϊόν έχει όριο ηλικίας. Σε μεγάλη ηλικία το ασφάλιστρο μπορεί να πλησιάζει το ποσό που θα πληρωθεί. Συγκρίνετε με το να βάζετε κάθε μήνα στην άκρη το ίδιο ποσό.
Πόσο κοστίζει μια κηδεία στην Κύπρο, και αξίζει να ασφαλιστούμε γι’ αυτό;
Δεν έχουμε επιβεβαιωμένο μέσο κόστος, και διαφέρει πολύ. Οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις δίνουν βοήθημα κηδείας (5,6% των ετήσιων βασικών ασφαλιστέων αποδοχών), που ζητείται μέσα σε 12 μήνες. Για πολλές οικογένειες, ένα μικρό ποσό στην άκρη είναι αρκετό· η ασφάλεια έχει νόημα όταν το κενό είναι μεγαλύτερο.
Το ασφάλιστρο υγείας των γονιών μου ξεπερνά τη σύνταξή τους. Τι μπορούν να κάνουν;
Πριν ακυρώσουν, ζητήστε γραπτώς την ανάλυση της αύξησης και φθηνότερες επιλογές μέσα στο ίδιο σχέδιο. Ένα νέο σχέδιο σε αυτή την ηλικία μπορεί να εξαιρεί όσα έχουν ήδη. Αν τελικά δεν βγαίνει, ξέρετε τουλάχιστον τι χάνουν, και ότι το ΓεΣΥ μένει.
Μπορώ να προσθέσω τον ηλικιωμένο γονιό μου στο οικογενειακό μου σχέδιο υγείας;
Συνήθως τα οικογενειακά σχέδια καλύπτουν σύζυγο και παιδιά, όχι γονείς, αλλά ελέγξτε τον ορισμό του «εξαρτώμενου». Αν δεν επιτρέπεται, μένει ένα ατομικό σχέδιο για τον γονιό, με αξιολόγηση και όριο ηλικίας. Ρωτήστε γραπτώς.
Άφησα τη δουλειά για να φροντίζω τον πατέρα μου. Τι γίνεται με τις δικές μου κοινωνικές ασφαλίσεις;
Αυτό είναι σημαντικό και συχνά ξεχνιέται. Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε αν υπάρχουν πιστώσεις ή προαιρετική ασφάλιση για φροντιστές· ρωτήστε τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων τι μπορείτε να κάνετε για να μη χαθούν χρόνια ασφάλισης. Σκεφτείτε και τη δική σας κάλυψη υγείας και ζωής.
Η μάνα μου έχει άνοια. Μπορώ να διαχειρίζομαι τα συμβόλαιά της;
Η ασφαλιστική θα μιλά με τον κάτοχο ή με κάποιον που έχει νόμιμη εξουσιοδότηση. Το αν και πώς μπορεί να δοθεί εξουσιοδότηση όταν η ικανότητα έχει ήδη επηρεαστεί είναι νομικό θέμα· ρωτήστε δικηγόρο το συντομότερο. Αν ο γονιός μπορεί ακόμα να αποφασίζει, μην αναβάλετε.
Πώς μαθαίνω τι συμβόλαια έχουν οι γονείς μου πριν είναι αργά;
Δεν βρήκαμε στην Κύπρο κάποιο μητρώο όπου να αναζητήσετε συμβόλαια. Ο πιο σίγουρος τρόπος είναι να τα καταγράψετε μαζί τώρα: εταιρεία, αριθμός, δικαιούχοι, πού είναι τα χαρτιά. Ο οικογενειακός φάκελος του AVRASTRO βοηθά να μείνουν όλα σε ένα σημείο.
Χρειάζεται πληρεξούσιο για να μιλήσω με την ασφαλιστική του πατέρα μου;
Για γενικές πληροφορίες, συχνά αρκεί ο πατέρας σας να δώσει γραπτή εξουσιοδότηση στην ασφαλιστική. Για αλλαγές ή απαιτήσεις, μπορεί να ζητηθεί πληρεξούσιο. Για ένα παράπονο στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, ένας εκπρόσωπος χρειάζεται ειδικό πληρεξούσιο.
Καλύπτει κάποια ασφάλεια αντικατάσταση ισχίου σε 70χρονο;
Αν ο γονιός έχει ήδη σχέδιο υγείας και το πρόβλημα δεν εξαιρείται, ίσως· ελέγξτε τους όρους και ζητήστε γραπτή προέγκριση. Ένα νέο σχέδιο συνήθως δεν θα καλύψει πρόβλημα που υπάρχει ήδη. Το ΓεΣΥ περιλαμβάνει νοσοκομειακή περίθαλψη· ρωτήστε τον γιατρό για τη διαδικασία και τον χρόνο αναμονής.
Είμαι μοναχοπαίδι και τρέμω τα έξοδα αν αρρωστήσουν και οι δύο γονείς μαζί.
Ο φόβος σας είναι κατανοητός, και δεν είστε μόνοι. Ξεκινήστε από μια καθαρή εικόνα: τι καλύψεις έχουν, τι δίνει το ΓεΣΥ, τι εισόδημα και αποταμιεύσεις υπάρχουν. Μετά προστατέψτε και τον εαυτό σας: το δικό σας εισόδημα και η δική σας υγεία είναι αυτά που κρατούν όλη την οικογένεια.
Οι οικιακές βοηθοί που φροντίζουν γονείς καλύπτονται αν τραυματιστούν;
Αυτό αφορά τις υποχρεώσεις του εργοδότη, δηλαδή συχνά τη δική σας οικογένεια, και είναι γενικός κλάδος. Ρωτήστε διαμεσολαβητή γενικού κλάδου ή την ασφαλιστική σας τι απαιτείται και τι καλύπτεται. Το εργαλείο «Υποχρεώσεις εργοδότη» δίνει μια πρώτη εικόνα.
Οι γονείς μου θέλουν να μας αφήσουν λεφτά αλλά τα χρειάζονται και για τα γεράματα. Πώς το ισορροπούν;
Τα δικά τους χρόνια έρχονται πρώτα: φροντίδα, υγεία, αξιοπρέπεια. Πείτε τους ότι αυτό είναι το καλύτερο δώρο, γιατί σας γλιτώνει από άγχος αργότερα. Ό,τι μείνει πέρα από αυτό μπορεί να σχεδιαστεί με δικηγόρο. Στην Κύπρο δεν υπάρχει φόρος κληρονομίας από το 2000.
Ωρίμασε το παλιό συμβόλαιο του πατέρα μου. Να κρατήσει τα λεφτά ή να τα βάλει κάπου αλλού;
Δεν μπορούμε να προτείνουμε προϊόν. Οι ερωτήσεις που μετρούν είναι πότε θα χρειαστεί τα χρήματα, πόσο ρευστά πρέπει να είναι, και πόση πτώση αντέχει. Για τη φορολογική μεταχείριση ρωτήστε φοροτεχνικό· το τι ταιριάζει σε εκείνον το κρίνει αδειοδοτημένος σύμβουλος.
Τι παροχές δίνει το κράτος σε όσους φροντίζουν ηλικιωμένο ή ανάπηρο συγγενή;
Δεν έχουμε επιβεβαιωμένες πληροφορίες για επιδόματα φροντιστών, γι’ αυτό δεν τα γράφουμε. Ρωτήστε τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και την υπηρεσία που πληρώνει τυχόν επιδόματα αναπηρίας. Κρατήστε σημειώσεις με ονόματα και ημερομηνίες κάθε επικοινωνίας.
Να πληρώνω εγώ τα ασφάλιστρα των γονιών μου, και έχω φοροαπαλλαγή;
Μπορείτε να πληρώνετε, αλλά ο κάτοχος του συμβολαίου παραμένει αυτός που αποφασίζει. Η έκπτωση του άρθρου 14 έχει όρια (το 1/5 του φορολογητέου εισοδήματος, και για ασφάλεια ζωής έως 7% του ασφαλισμένου ποσού)· το αν ισχύει για ασφάλιστρα συμβολαίου ενός γονιού δεν μπορέσαμε να το επιβεβαιώσουμε. Ρωτήστε το Τμήμα Φορολογίας.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε
- Υπάρχει φθηνότερη επιλογή μέσα στο ίδιο σχέδιο, χωρίς νέα αξιολόγηση;
- Πώς αναλύεται η αύξηση: ηλικία, ιατρικός πληθωρισμός, όρος του συμβολαίου;
- Τι εξουσιοδότηση χρειάζεστε για να μιλάτε μαζί μου για το συμβόλαιο του γονιού μου;
- Ποια είναι η μέγιστη ηλικία εισόδου, και τι θα εξαιρούνταν;
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Καθίστε με τους γονείς σας και καταγράψτε συμβόλαια, δικαιούχους και επαφές.
- Ρωτήστε αν θέλουν να δώσουν γραπτή εξουσιοδότηση σε εσάς για τις ασφαλιστικές τους.
- Μιλήστε με δικηγόρο για πληρεξούσιο όσο ο γονιός μπορεί να αποφασίζει.
- Βάλτε τις πληρωμές με πάγια εντολή και σημειώστε πότε λήγουν οι κάρτες.
- Ρωτήστε στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για τη δική σας ασφάλιση αν μειώσατε τη δουλειά.
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Πηγές
- WHO European Observatory — Health Systems and Policy Monitor: Cyprus (statutory financing, 2025)
- ISSA — Country profile: Cyprus (rules as of 1 July 2023)
- European Commission — Your social security rights in Cyprus (July 2026, in Greek)
- Cyprus Mail, 27 August 2026 — Government announces increased benefits for disabled people
- Financial Ombudsman of the Republic of Cyprus — Frequently asked questions
- PwC Cyprus — Tax Facts & Figures 2024 (estate duty abolished since 2000)
- CyLaw — Income Tax Law 118(I)/2002, Article 14 (deductions)
- Enikonomia, 24 June 2026 — Greek authority on health premium increase letters (not Cyprus, in Greek)
Διαβάστε επίσης: Γιατί ανεβαίνει το ασφάλιστρο; · Μπορώ να ασφαλιστώ με την ηλικία και την υγεία μου; · Μετά τα 50: τι ελέγχω πριν τη σύνταξη · Ο οικογενειακός μου φάκελος · Τι κάνω αν πεθάνει δικός μου άνθρωπος
Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.
