Κι αν ξέχασα να δηλώσω κάτι για την υγεία μου;
Το ιατρικό ερωτηματολόγιο φοβίζει: τι πρέπει να δηλώσω, τι γίνεται με ένα τίμιο λάθος, και τι κάνω αν θυμηθώ κάτι μετά την υπογραφή. Απαντήσεις χωρίς υπεκφυγές.
Με δυο λόγια
Μια παράλειψη μπορεί να επιτρέψει στην εταιρεία να αρνηθεί ή να ακυρώσει, ακόμη και χωρίς δόλο. Γι’ αυτό, αν θυμηθήκατε κάτι, ενημερώστε γραπτώς την εταιρεία τώρα, όχι τη μέρα της αποζημίωσης.
- Ζητήστε αντίγραφο της αίτησης που υπογράψατε, με τις απαντήσεις υγείας, και διαβάστε την.
- Αν κάτι λείπει ή είναι λάθος, γράψτε στην εταιρεία και κρατήστε αντίγραφο.
- Όταν δεν είστε σίγουροι αν κάτι μετρά, δηλώστε το. Το τι είναι σημαντικό το κρίνει η εταιρεία.
- Σε νέα αίτηση, διαβάστε μόνοι σας κάθε απάντηση πριν υπογράψετε, ακόμη κι αν τη συμπλήρωσε κάποιος άλλος.
Με μια ματιά
- Η δήλωση υγείας είναι η βάση της συμφωνίας. Μια παράλειψη μπορεί να επιτρέψει στην εταιρεία να αρνηθεί ή να ακυρώσει, ακόμη και χωρίς δόλο.
- Όταν δεν είστε σίγουροι αν κάτι μετρά, δηλώστε το. Η εταιρεία κρίνει τι είναι σημαντικό, όχι εσείς.
- Αν θυμηθήκατε κάτι μετά την υπογραφή, ενημερώστε γραπτώς την εταιρεία τώρα. Είναι πολύ καλύτερο από το να το μάθει στην αποζημίωση.
- Την αίτηση την υπογράφετε εσείς: διαβάστε κάθε απάντηση πριν υπογράψετε, ακόμη κι αν τη συμπλήρωσε κάποιος άλλος.
Ο φόβος του «ξέχασα κάτι»
Πολλοί άνθρωποι, χρόνια μετά την υπογραφή, θυμούνται μια εξέταση, ένα φάρμακο, μια επίσκεψη σε γιατρό που δεν ανέφεραν. Και αναρωτιούνται αν όλα όσα πλήρωσαν θα χαθούν τη μέρα που η οικογένειά τους θα τα χρειαστεί. Ο φόβος αυτός είναι σοβαρός, και αξίζει μια σοβαρή απάντηση: τι λέει ο νόμος όπως τον έχουν εφαρμόσει τα δικαστήρια, και τι μπορείτε να κάνετε σήμερα.
Γιατί η ειλικρίνεια είναι η καλύτερη προστασία
Η ασφαλιστική σύμβαση θεωρείται σύμβαση απόλυτης καλής πίστης. Σε υπόθεση που έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου, όπως την παρουσίασε νομική στήλη της Cyprus Mail, η μη δήλωση μιας πάθησης οδήγησε σε άρνηση πληρωμής και τερματισμό της κάλυψης, και τα δικαστήρια το επικύρωσαν. Σύμφωνα με την περιγραφή, η σύμβαση μπορεί να ακυρωθεί με επιλογή της εταιρείας ακόμη κι αν η παράλειψη έγινε κατά λάθος· η υποχρέωση δήλωσης ανήκει στον αιτητή· και σημαντικό είναι ό,τι θα επηρέαζε έναν συνετό ασφαλιστή.
Πρόκειται για μία υπόθεση, όπως την περιέγραψε δευτερογενής πηγή· δεν είναι γενικός κανόνας για κάθε περίπτωση. Δείχνει όμως καθαρά πού βρίσκεται ο κίνδυνος. Και στα στοιχεία του Ηνωμένου Βασιλείου (όχι της Κύπρου), η μη δήλωση προβλημάτων υγείας ήταν από τους κύριους λόγους άρνησης.
Τι μπορεί να γίνει όταν δηλώνετε κάτι
Ο φόβος «αν πω την αλήθεια θα με απορρίψουν» είναι κατανοητός, αλλά η πραγματικότητα έχει περισσότερες επιλογές. Η εταιρεία μπορεί να σας δεχτεί κανονικά, με επιπλέον ασφάλιστρο, με μια συγκεκριμένη εξαίρεση, να αναβάλει την απόφαση, ή να αρνηθεί. Όποια κι αν είναι η απάντηση, ξέρετε πού στέκεστε σήμερα, όχι τη μέρα της αποζημίωσης.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Τις ερωτήσεις αυτές τις κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, μερικές φορές με θυμό. Τις απαντάμε όπως είναι, σύντομα και ήρεμα.
Τι γίνεται αν ξέχασα να δηλώσω μια ασθένεια — θα ακυρώσουν τα πάντα όταν πεθάνω;
Μια παράλειψη μπορεί να επιτρέψει στην εταιρεία να αρνηθεί ή να ακυρώσει, ανάλογα με το πόσο σημαντική ήταν. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να το δηλώσετε γραπτώς τώρα. Η εταιρεία μπορεί να αλλάξει όρους ή ασφάλιστρο, αλλά τότε ξέρετε πού στέκεστε και η οικογένειά σας δεν θα το ανακαλύψει στη χειρότερη στιγμή.
Ο ασφαλιστής συμπλήρωσε το ιατρικό ερωτηματολόγιο για μένα και μου είπε «βάλε όχι». Ποιος ευθύνεται τώρα;
Την αίτηση την υπογράφετε εσείς, και σύμφωνα με όσα έχουν κρίνει τα δικαστήρια η υποχρέωση δήλωσης είναι του αιτητή. Ζητήστε αντίγραφο της αίτησης, ελέγξτε κάθε απάντηση και, αν κάτι είναι λάθος, γράψτε στην εταιρεία για να το διορθώσετε. Αν ένας διαμεσολαβητής σάς είπε να απαντήσετε κάτι που δεν ισχύει, μπορείτε να κάνετε παράπονο.
Πρέπει να δηλώσω κάτι που υποψιάστηκε ο γιατρός αλλά δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ;
Αν η ερώτηση ρωτά για συμπτώματα, εξετάσεις ή συμβουλές γιατρού, μια υποψία που οδήγησε σε εξέταση πιθανότατα την αφορά. Όταν δεν είστε σίγουροι, δηλώστε το και εξηγήστε ότι δεν επιβεβαιώθηκε. Είναι πάντα πιο ασφαλές να πείτε περισσότερα.
Πρέπει να δηλώσω κατάθλιψη, άγχος ή συνεδρίες ψυχοθεραπείας;
Αν το ερωτηματολόγιο ρωτά για ψυχική υγεία ή θεραπείες, ναι. Η ψυχική υγεία είναι υγεία, και μια δήλωση δεν σημαίνει αυτόματα άρνηση. Περιγράψτε με ακρίβεια τι ήταν, πότε, και αν συνεχίζεται.
Πρέπει να δηλώσω ότι καπνίζω περιστασιακά ή ηλεκτρονικό τσιγάρο;
Ναι, αν η αίτηση ρωτά για κάπνισμα, και συνήθως ρωτά. Το περιστασιακό κάπνισμα και το ηλεκτρονικό τσιγάρο συχνά μετρούν όπως το κάπνισμα. Μια λάθος απάντηση εδώ είναι από τις πιο εύκολες να αποδειχθούν αργότερα.
Τι θεωρείται «ουσιώδες γεγονός» που πρέπει να δηλώσω;
Ουσιώδες είναι ό,τι θα επηρέαζε έναν συνετό ασφαλιστή στο αν θα σας δεχτεί ή με ποιο ασφάλιστρο, όπως το περιέγραψε η υπόθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην πράξη: ό,τι ρωτά το ερωτηματολόγιο, και ό,τι σημαντικό για την υγεία σας δεν ρωτήθηκε ρητά. Αν διστάζετε, δηλώστε το.
Αν έκανα ένα τίμιο λάθος στο έντυπο, μπορούν παρ’ όλα αυτά να αρνηθούν να πληρώσουν;
Μπορεί. Στην υπόθεση που περιγράφηκε, το δικαστήριο έκρινε ότι η σύμβαση μπορεί να ακυρωθεί ακόμη κι αν η παράλειψη έγινε κατά λάθος. Γι’ αυτό, αν βρείτε λάθος, διορθώστε το γραπτώς τώρα. Ένα λάθος που διορθώθηκε έγκαιρα είναι πολύ διαφορετικό από ένα που βρέθηκε μετά τον θάνατο.
Μπορεί η ασφαλιστική να ελέγξει τον ιατρικό μου φάκελο μετά τον θάνατό μου;
Στη συνήθη πρακτική, η αίτηση περιλαμβάνει εξουσιοδότηση προς την εταιρεία να ζητήσει ιατρικές πληροφορίες, και σε μια αποζημίωση θανάτου η οικογένεια συνήθως προσκομίζει ιατρικά έγγραφα. Δείτε τι υπογράψατε στην αίτηση. Γι’ αυτό μια πλήρης δήλωση από την αρχή είναι τόσο σημαντική.
Τι πρέπει να κάνω τώρα αν καταλάβω ότι παρέλειψα κάτι στην αίτησή μου;
Γράψτε στην ασφαλιστική εταιρεία, περιγράψτε τι παραλείψατε και πότε, και κρατήστε αντίγραφο της επιστολής και της απάντησης. Η εταιρεία μπορεί να ζητήσει πληροφορίες, να αλλάξει όρους ή ασφάλιστρο. Μη σταματήσετε το συμβόλαιο ούτε αγοράσετε νέο πριν πάρετε απάντηση.
Υπάρχει χρονικό διάστημα μετά το οποίο η ασφαλιστική δεν μπορεί πλέον να αμφισβητήσει την αίτησή μου;
Δεν βρήκαμε γενικό χρονικό όριο στο κυπριακό δίκαιο μετά το οποίο η εταιρεία δεν μπορεί να επικαλεστεί μη δήλωση. Κάποια συμβόλαια μπορεί να έχουν δικό τους όρο· ελέγξτε τους όρους σας. Μέχρι να το επιβεβαιώσετε, η ειλικρινής δήλωση είναι η προστασία σας.
Πρέπει να δηλώσω το ιατρικό ιστορικό της οικογένειάς μου, π.χ. καρκίνο γονιού;
Αν το ερωτηματολόγιο ρωτά για το οικογενειακό ιστορικό, ναι, απαντήστε με όσα ξέρετε. Αν δεν ξέρετε κάτι με σιγουριά, γράψτε ότι δεν είστε σίγουροι αντί να μαντέψετε.
Πρέπει να δηλώσω ότι περιμένω να κάνω εξετάσεις;
Ναι, αν η αίτηση ρωτά για εκκρεμείς εξετάσεις ή παραπομπές, και συνήθως ρωτά. Η εταιρεία μπορεί να περιμένει τα αποτελέσματα πριν αποφασίσει. Αυτό είναι καλύτερο από ένα συμβόλαιο που μπορεί να αμφισβητηθεί αργότερα.
Αν πω την αλήθεια θα με απορρίψουν ή θα με χρεώσουν διπλά. Γιατί να μην το αποσιωπήσω;
Μπορεί να σας χρεώσουν περισσότερο ή να βάλουν μια εξαίρεση· μπορεί και όχι. Αν όμως σωπάσετε, ο κίνδυνος μεταφέρεται στην οικογένειά σας, που μπορεί να βρεθεί χωρίς χρήματα τη χειρότερη στιγμή. Ένα ακριβότερο συμβόλαιο που πληρώνει είναι αξίας· ένα φθηνό που αμφισβητείται, όχι.
Πρέπει να δηλώσω αλλαγή στην υγεία μου αφού ξεκίνησε το συμβόλαιο;
Συνήθως η δήλωση αφορά την υγεία σας μέχρι να ξεκινήσει το συμβόλαιο. Αλλαγές μετά την έναρξη συνήθως δεν χρειάζεται να δηλωθούν, εκτός αν οι όροι το ζητούν ή αν ζητήσετε αύξηση κάλυψης. Ελέγξτε τι γράφουν οι δικοί σας όροι.
Πρέπει να δηλώσω επικίνδυνα χόμπι όπως κατάδυση, μηχανή ή πτήσεις;
Αν η αίτηση ρωτά για χόμπι ή δραστηριότητες, ναι. Μια δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον ασφάλιστρο ή εξαίρεση για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, αλλά τότε ξέρετε ακριβώς τι καλύπτεται.
Οι ερωτήσεις στο έντυπο ήταν ασαφείς — πώς μπορούν να με κατηγορήσουν ότι δεν απάντησα «σωστά»;
Αν μια ερώτηση σάς φάνηκε ασαφής, το πιο ασφαλές ήταν να γράψετε περισσότερα ή να ρωτήσετε γραπτώς. Αν πιστεύετε ότι η ερώτηση δεν σας ρώτησε ποτέ αυτό για το οποίο σας κατηγορούν, αυτό είναι επιχείρημα που μπορείτε να θέσετε σε παράπονο και στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο. Από εδώ και πέρα, ζητήστε εξήγηση πριν υπογράψετε.
Μπορώ να πάρω αντίγραφο της υπογεγραμμένης αίτησής μου για να δω τι γράφτηκε;
Ναι, ζητήστε το γραπτώς από την ασφαλιστική εταιρεία. Είναι από τα πιο χρήσιμα έγγραφα που μπορείτε να έχετε, γιατί δείχνει ακριβώς τι δηλώθηκε. Κρατήστε το μαζί με το συμβόλαιο.
Πρέπει η ασφαλιστική να αποδείξει ότι απέκρυψα κάτι σκόπιμα;
Σύμφωνα με την υπόθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου όπως περιγράφηκε, όχι απαραίτητα: η σύμβαση μπορεί να ακυρωθεί ακόμη και χωρίς δόλο, αν η παράλειψη ήταν ουσιώδης. Κάθε υπόθεση κρίνεται στα δικά της στοιχεία, και για μια συγκεκριμένη διαφορά αξίζει νομική συμβουλή.
Γιατί η ασφαλιστική κάνει τόσες προσωπικές ερωτήσεις;
Γιατί το ασφάλιστρο και η απόφαση να σας δεχτεί στηρίζονται στον κίνδυνο που αναλαμβάνει. Επίσης ο νόμος ζητά από τον διανομέα να καταλάβει τις απαιτήσεις και τις ανάγκες σας πριν προτείνει κάτι. Τα στοιχεία υγείας είναι ευαίσθητα δεδομένα· ρωτήστε πώς θα χρησιμοποιηθούν και ποιος τα βλέπει.
Τι ισχύει για πάθηση που είχα πριν από χρόνια και έχω αναρρώσει πλήρως;
Αν η ερώτηση ρωτά «είχατε ποτέ» ή για μια χρονική περίοδο που την περιλαμβάνει, δηλώστε την, σημειώνοντας ότι αναρρώσατε πλήρως και πότε. Η πλήρης ανάρρωση συχνά μετρά θετικά, αλλά το αποφασίζει η εταιρεία.
Αν δηλώσω τα πάντα με ειλικρίνεια, είμαι τότε πλήρως καλυμμένος;
Μια ειλικρινής δήλωση αφαιρεί τον πιο συχνό λόγο άρνησης, αλλά δεν σημαίνει ότι καλύπτονται τα πάντα. Ισχύουν ακόμη οι ορισμοί και οι εξαιρέσεις του συμβολαίου, και τα ασφάλιστρα πρέπει να πληρώνονται. Διαβάστε κι αυτά.
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Ζητήστε από την εταιρεία αντίγραφο της αίτησης που υπογράψατε, με τις απαντήσεις υγείας.
- Διαβάστε κάθε απάντηση. Αν κάτι λείπει ή είναι λάθος, γράψτε στην εταιρεία και κρατήστε αντίγραφο.
- Σε μια νέα αίτηση, συμπληρώστε ή τουλάχιστον διαβάστε μόνοι σας τις ερωτήσεις υγείας πριν υπογράψετε.
- Όταν δεν είστε σίγουροι, γράψτε περισσότερα: ημερομηνίες, γιατρός, θεραπεία, αν συνεχίζεται.
- Μην ακυρώσετε ένα παλιό συμβόλαιο για να πάρετε νέο χωρίς να ξέρετε αν το νέο θα εξαιρεί κάτι που έχετε ήδη.
Πηγές
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Διαβάστε επίσης: Δήλωση υγείας: γιατί η ειλικρίνεια σάς προστατεύει · Θα πληρώσει η ασφαλιστική την οικογένειά μου; · Περίοδοι αναμονής, εξαιρέσεις, προϋπάρχουσες παθήσεις · Όλες οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε
Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.
