Μπορώ να εμπιστευτώ έναν ασφαλιστικό σύμβουλο;
Πολλοί έχουν συναντήσει πίεση για υπογραφή «σήμερα». Τι υποχρεώσεις έχει ένας διαμεσολαβητής απέναντί σας, πώς ελέγχετε την εγγραφή του, και ποιες ερωτήσεις ξεχωρίζουν τον επαγγελματία από τον πωλητή.

Με δυο λόγια
Υπάρχουν κανόνες που ισχύουν για κάθε διαμεσολαβητή: να ενεργεί προς το καλύτερο συμφέρον σας και να καταγράφει τις ανάγκες σας πριν από τη σύμβαση. Μερικές απλές ερωτήσεις δείχνουν γρήγορα με ποιον μιλάτε.
- Ζητήστε το πλήρες όνομα και τον αριθμό μητρώου, και ελέγξτε τα στο μητρώο της ΥΕΑΕ.
- Ρωτήστε γραπτώς πώς αμείβεται και αν είναι δεμένος με συγκεκριμένες εταιρείες.
- Ζητήστε αντίγραφο της καταγραφής των αναγκών σας και, για επενδυτικά, τη δήλωση καταλληλότητας.
- Μια καλή απόφαση αντέχει να περιμένει μια μέρα. Αν νιώθετε πίεση, μην υπογράψετε την ίδια μέρα.
Με μια ματιά
- Πριν από κάθε σύμβαση, ο διαμεσολαβητής πρέπει να καταγράψει τις απαιτήσεις και τις ανάγκες σας, και η πρόταση πρέπει να είναι συνεπής με αυτές.
- Αν σας δώσει συμβουλή, πρέπει να εξηγήσει γιατί το προϊόν ταιριάζει σε εσάς· για επενδυτικά προϊόντα, με γραπτή δήλωση καταλληλότητας.
- Κάθε διαμεσολαβητής χρειάζεται τουλάχιστον 15 ώρες επαγγελματικής εκπαίδευσης τον χρόνο.
- Μια καλή απόφαση αντέχει να περιμένει μια μέρα. Η πίεση για υπογραφή «σήμερα» είναι λόγος να σταματήσετε.
«Ήθελαν μόνο να μου πουλήσουν κάτι»
Πολλοί άνθρωποι έχουν μια κακή εμπειρία: ένας γνωστός γνωστού που τηλεφωνούσε επίμονα, μια πρόταση που δεν εξηγήθηκε, ένα «υπογράψτε σήμερα γιατί αύριο ακριβαίνει». Είναι λογικό μετά να βλέπετε κάθε σύμβουλο με καχυποψία. Υπάρχουν όμως κανόνες που ισχύουν για όλους, και ερωτήσεις που δείχνουν γρήγορα με ποιον μιλάτε.
Τι οφείλει ένας διαμεσολαβητής απέναντί σας
- Καλύτερο συμφέρον: να ενεργεί έντιμα, δίκαια και επαγγελματικά προς το καλύτερο συμφέρον σας.
- Απαιτήσεις και ανάγκες: να τις καταγράψει πριν από τη σύμβαση, και κάθε πρόταση να είναι συνεπής με αυτές.
- Εξήγηση: αν σας δίνει συμβουλή, μια εξατομικευμένη σύσταση που εξηγεί γιατί το προϊόν ταιριάζει σε εσάς.
- Καταλληλότητα για επενδυτικά: ερωτήσεις για γνώσεις, οικονομική κατάσταση, ικανότητα απωλειών και ανοχή στον κίνδυνο, και γραπτή δήλωση καταλληλότητας πριν από τη σύμβαση.
- Διαφάνεια: τι είδους αμοιβή παίρνει και αν είναι δεμένος με συγκεκριμένες εταιρείες.
- Εκπαίδευση: τουλάχιστον 15 ώρες επαγγελματικής εκπαίδευσης κάθε χρόνο.
Στην Κύπρο οι υποχρεώσεις αυτές βρίσκονται στους Νόμους για την Ασφαλιστική και Αντασφαλιστική Δραστηριότητα 2016–2021. Μπορείτε να ελέγξετε την εγγραφή ενός διαμεσολαβητή στο μητρώο της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών· το εξηγούμε βήμα βήμα σε ξεχωριστό άρθρο.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Τις ερωτήσεις αυτές τις κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, μερικές φορές με θυμό. Τις απαντάμε όπως είναι, σύντομα και ήρεμα.
Οι ασφαλιστικοί σύμβουλοι είναι απλώς πωλητές με προμήθεια;
Πολλοί αμείβονται με προμήθεια, και αυτό πρέπει να σας το πουν. Ο νόμος όμως δεν τους βλέπει ως απλούς πωλητές: πρέπει να καταγράψουν τις ανάγκες σας, να προτείνουν κάτι συνεπές με αυτές και να ενεργούν προς το καλύτερο συμφέρον σας. Ο τρόπος που δουλεύει ο καθένας φαίνεται από τις ερωτήσεις που σας κάνει.
Κάθε σύμβουλος που γνώρισα προσπάθησε να μου πουλήσει κάτι που δεν χρειαζόμουν.
Λυπούμαστε που αυτή ήταν η εμπειρία σας. Ένας επαγγελματίας ξεκινά από τις ανάγκες σας και μπορεί να σας πει και «δεν χρειάζεστε κάτι ακόμη». Ζητήστε γραπτώς να σας εξηγήσει γιατί μια πρόταση ταιριάζει σε εσάς· αν δεν μπορεί, μη συνεχίσετε.
Τι γίνεται αν ο σύμβουλός μου φύγει από την εταιρεία ή το επάγγελμα;
Το συμβόλαιό σας είναι με την ασφαλιστική εταιρεία και συνεχίζει κανονικά. Ρωτήστε την εταιρεία ποιος θα εξυπηρετεί πλέον το συμβόλαιό σας, και κρατήστε τα έγγραφα και τα στοιχεία επικοινωνίας της εταιρείας.
Πώς ελέγχω ότι ένας σύμβουλος έχει άδεια και είναι εγγεγραμμένος;
Η Υπηρεσία Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών τηρεί μητρώο διαμεσολαβητών. Ζητήστε το πλήρες όνομα και τον αριθμό μητρώου του διαμεσολαβητή και ελέγξτε τα εκεί. Το εξηγούμε βήμα βήμα σε ξεχωριστό άρθρο.
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε συνδεδεμένο ασφαλιστικό διαμεσολαβητή και μεσίτη (broker);
Ο δεμένος διαμεσολαβητής συνεργάζεται συμβατικά με συγκεκριμένες εταιρείες, ενώ ο μεσίτης συνήθως συγκρίνει προϊόντα πολλών. Και οι δύο πρέπει να σας πουν ποιο ισχύει, και αν η συμβουλή τους στηρίζεται σε αμερόληπτη ανάλυση της αγοράς.
Ένας σύμβουλος, φίλος φίλου, με παίρνει συνέχεια τηλέφωνο. Πώς να πω όχι ευγενικά;
Μια απλή, ευγενική φράση αρκεί: «Ευχαριστώ, δεν με ενδιαφέρει αυτή την περίοδο. Αν αλλάξει κάτι, θα επικοινωνήσω εγώ». Δεν χρωστάτε εξηγήσεις. Αν οι κλήσεις συνεχίζουν, ζητήστε γραπτώς να σταματήσουν.
Πρέπει ο σύμβουλος να εξηγήσει γιατί ένα προϊόν μού ταιριάζει;
Ναι, αν σας δίνει συμβουλή: πρέπει να σας δώσει εξατομικευμένη σύσταση που εξηγεί γιατί το προϊόν ταιριάζει στις απαιτήσεις και ανάγκες σας. Για επενδυτικά προϊόντα, με γραπτή δήλωση καταλληλότητας πριν από τη σύμβαση.
Ευθύνεται ο σύμβουλος αν μου έδωσε λάθος πληροφορίες;
Ο διαμεσολαβητής έχει νόμιμες υποχρεώσεις ενημέρωσης και σωστής συμβουλής. Αν πιστεύετε ότι σας έδωσε λάθος πληροφορίες, κάντε γραπτό παράπονο και, αν χρειαστεί, πηγαίνετε στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο. Για συγκεκριμένη ευθύνη και αποζημίωση, αξίζει νομική συμβουλή.
Τι κάνει πραγματικά ένας καλός ασφαλιστικός σύμβουλος για μένα μετά την πώληση;
Ένας καλός σύμβουλος σας βοηθά να ξαναδείτε τα συμβόλαια όταν αλλάζει η ζωή σας, απαντά σε ερωτήσεις, θυμίζει ανανεώσεις και δικαιούχους, και στέκεται δίπλα στην οικογένεια σε μια αποζημίωση. Ρωτήστε τον από πριν τι ακριβώς κάνει μετά την πώληση.
Θα βοηθήσει ο σύμβουλός μου την οικογένειά μου με την απαίτηση όταν πεθάνω;
Ρωτήστε το από τώρα, και ζητήστε το γραπτώς. Πολλοί σύμβουλοι βοηθούν τις οικογένειες με τα έγγραφα και την επικοινωνία με την εταιρεία. Σε κάθε περίπτωση, η οικογένεια μπορεί να απευθυνθεί απευθείας στην ασφαλιστική εταιρεία.
Γιατί οι σύμβουλοι πιέζουν τόσο πολύ να υπογράψεις «σήμερα»;
Η πίεση χρόνου είναι σήμα να σταματήσετε. Ζητήστε τα έγγραφα να τα διαβάσετε με την ησυχία σας. Σε ατομικό συμβόλαιο ζωής ο νόμος δίνει και 30 ημερολογιακές ημέρες για υπαναχώρηση μετά τη σύναψη (με εξαιρέσεις, όπως τα συμβόλαια που εξασφαλίζουν δάνειο)· αλλά καλύτερα να αποφασίσετε πριν υπογράψετε.
Πρέπει οι σύμβουλοι να κάνουν εκπαίδευση κάθε χρόνο;
Ναι. Η γνώση και η ικανότητα των διαμεσολαβητών πρέπει να στηρίζεται σε τουλάχιστον 15 ώρες επαγγελματικής εκπαίδευσης ή ανάπτυξης τον χρόνο.
Μπορώ να αλλάξω σύμβουλο χωρίς να αλλάξω συμβόλαιο;
Συνήθως ναι: το συμβόλαιο είναι με την ασφαλιστική εταιρεία. Ρωτήστε την εταιρεία πώς γίνεται η αλλαγή διαμεσολαβητή για το συμβόλαιό σας. Μην ακυρώσετε το συμβόλαιο για να αλλάξετε σύμβουλο.
Ποιες ερωτήσεις πρέπει να κάνω σε έναν σύμβουλο πριν τον εμπιστευτώ;
Για παράδειγμα: Είστε εγγεγραμμένος, με ποιον αριθμό; Πώς αμείβεστε; Είστε δεμένος με συγκεκριμένες εταιρείες; Γιατί αυτό ταιριάζει σε εμένα; Τι δεν καλύπτει; Τι κάνετε μετά την υπογραφή και σε μια αποζημίωση; Οι απαντήσεις, και η διάθεση να τις δώσει γραπτώς, λένε πολλά.
Ο σύμβουλος δουλεύει για μένα ή για την ασφαλιστική;
Εξαρτάται από το είδος του διαμεσολαβητή, και πρέπει να σας το πει. Σε κάθε περίπτωση, ο νόμος του ζητά να ενεργεί προς το καλύτερο συμφέρον σας.
Ένας σύμβουλος έπεισε τον ηλικιωμένο πατέρα μου να αγοράσει επενδυτικό συμβόλαιο. Επιτρέπεται;
Για επενδυτικά προϊόντα, ο σύμβουλος πρέπει να αξιολογήσει γνώσεις, οικονομική κατάσταση, ικανότητα να αντέξει απώλειες, στόχους και ανοχή στον κίνδυνο, και να δώσει γραπτή δήλωση καταλληλότητας. Αν ο πατέρας σας δεν πήρε τέτοια δήλωση ή αν η πρόταση δεν ταιριάζει στους στόχους και τον ορίζοντά του, μπορεί να κάνει γραπτό παράπονο. Αν ενημερώθηκε για τη σύναψη του συμβολαίου πριν από λιγότερες από 30 ημέρες, μπορεί ακόμη να υπαναχωρήσει γραπτώς.
Τι είναι η αξιολόγηση «απαιτήσεων και αναγκών» και την έκανα;
Είναι η καταγραφή των απαιτήσεων και των αναγκών σας πριν από κάθε σύμβαση· η πρόταση πρέπει να είναι συνεπής με αυτές. Ζητήστε αντίγραφο του εντύπου που συμπληρώθηκε για εσάς.
Εμπιστεύομαι τον σύμβουλό μου — κάθε πότε πρέπει να ελέγχουμε τα συμβόλαιά μου;
Τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, και κάθε φορά που αλλάζει κάτι μεγάλο: γάμος, παιδί, δάνειο, δουλειά, διαζύγιο.
Με ποιον επικοινωνώ αν ο σύμβουλός μου δεν απαντά πια στο τηλέφωνο;
Επικοινωνήστε απευθείας με την ασφαλιστική εταιρεία· το συμβόλαιο είναι μαζί της. Ζητήστε να σας πουν ποιος εξυπηρετεί πλέον το συμβόλαιό σας.
Οι σύμβουλοι είναι σαν πωλητές μεταχειρισμένων αυτοκινήτων με κοστούμι.
Η εικόνα αυτή έχει δημιουργηθεί από πραγματικές κακές εμπειρίες. Δεν ζητάμε να εμπιστευτείτε το επάγγελμα· ζητάμε να κρίνετε τον άνθρωπο με συγκεκριμένα κριτήρια: εγγραφή, διαφάνεια στην αμοιβή, γραπτή εξήγηση, καμία πίεση χρόνου.
Πρέπει να πάρω τη συμβουλή γραπτώς;
Ναι. Ό,τι είναι γραμμένο μπορεί να διαβαστεί ξανά, να συγκριθεί και, αν χρειαστεί, να χρησιμοποιηθεί σε ένα παράπονο.
Αν ο σύμβουλός μου πουλά για μία μόνο εταιρεία, μπορεί να μου κάνει δίκαιη σύγκριση;
Μπορεί να σας εξηγήσει καλά τα προϊόντα των εταιρειών με τις οποίες συνεργάζεται, αλλά όχι να συγκρίνει όλη την αγορά. Πρέπει να σας πει ότι είναι δεμένος. Αν θέλετε σύγκριση, ζητήστε και άλλες προσφορές.
Ποιες πληροφορίες πρέπει να μου δώσει ο σύμβουλος πριν υπογράψω;
Μεταξύ άλλων: ποιος είναι και πώς ελέγχεται η εγγραφή του, τι είδους αμοιβή παίρνει, αν είναι δεμένος με εταιρείες, πώς κάνετε παράπονο, το έγγραφο πληροφοριών του προϊόντος, και για επενδυτικά το Έγγραφο Βασικών Πληροφοριών, τα κόστη και τη δήλωση καταλληλότητας.
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Ζητήστε το πλήρες όνομα και τον αριθμό μητρώου και ελέγξτε τα στο μητρώο της ΥΕΑΕ.
- Ρωτήστε γραπτώς πώς αμείβεται και αν είναι δεμένος με εταιρείες.
- Ζητήστε αντίγραφο της καταγραφής των αναγκών σας και, για επενδυτικά, τη δήλωση καταλληλότητας.
- Μην υπογράφετε την ίδια μέρα αν νιώθετε πίεση. Πάρτε τα έγγραφα σπίτι.
- Κρατήστε τα στοιχεία της ασφαλιστικής εταιρείας, όχι μόνο του συμβούλου.
Πηγές
- IDD (Οδηγία 2016/97), άρθρο 10
- IDD (Οδηγία 2016/97), άρθρο 17
- IDD (Οδηγία 2016/97), άρθρο 19
- IDD (Οδηγία 2016/97), άρθρο 20
- IDD (Οδηγία 2016/97), άρθρο 30
- CyLaw: Ν. 38(Ι)/2016, άρθρο 228 (δικαίωμα υπαναχώρησης, 30 ημερολογιακές ημέρες)
- ΥΕΑΕ: Απαιτήσεις γενικού καλού
- ΥΕΑΕ, Υπουργείο Οικονομικών: Παράπονα
- Χρηματοοικονομικός Επίτροπος: Συχνές ερωτήσεις
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Διαβάστε επίσης: Πώς ελέγχετε έναν σύμβουλο και πού κάνετε παράπονο · Πόσα πληρώνω πραγματικά, και πόσα κερδίζει ο σύμβουλος; · Όλες οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε


