Δεν φέρνει γρουσουζιά να μιλάμε για τον θάνατο; Πώς το κουβεντιάζουμε στην οικογένεια, με αγάπη
Γρουσουζιά, πίστη, ο φόβος της απώλειας, η σιωπή των γονιών. Μια ήρεμη, σεβαστική ματιά σε μια κουβέντα που πολλές οικογένειες αναβάλλουν, και πώς μπορεί να ανοίξει χωρίς πίεση.
Με δυο λόγια
Το να σκεφτείτε τι θα γινόταν με την οικογένειά σας δεν «καλεί» τίποτα. Δεν χρειάζεται καν να μιλήσετε για τον θάνατο: μπορείτε να μιλήσετε για τους ανθρώπους που αγαπάτε και για το πώς θα τα έβγαζαν πέρα.
- Διαλέξτε μια ήσυχη στιγμή και ξεκινήστε από τη ζωή: «Αν αρρωστούσε ένας από εμάς, πώς θα τα βγάζαμε πέρα;»
- Ένα πρώτο, μικρό βήμα αρκεί. Αν ο άλλος δεν είναι έτοιμος, σταματήστε και ξαναπροσπαθήστε αργότερα.
- Γράψτε ένα σύντομο γράμμα: ποια συμβόλαια υπάρχουν και πού βρίσκονται τα έγγραφα. Πείτε σε έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης πού είναι.
- Ελέγξτε ότι οι δικαιούχοι στα συμβόλαιά σας είναι αυτοί που θέλετε σήμερα.
Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.
Με μια ματιά
- Τα συναισθήματα γύρω από τον θάνατο είναι φυσικά και αξίζουν σεβασμό. Κανείς δεν πρέπει να σας βιάζει.
- Δεν χρειάζεται να μιλήσετε για τον θάνατο· μπορείτε να μιλήσετε για τους ανθρώπους που αγαπάτε και για το πώς θα τα έβγαζαν πέρα.
- Δεν βρήκαμε επίσημη θέση της Εκκλησίας για την ασφάλεια ζωής να παραθέσουμε. Αν σας απασχολεί, μιλήστε με τον πνευματικό σας.
- Ένα γράμμα με τα στοιχεία των συμβολαίων σας είναι από τα πιο τρυφερά πράγματα που μπορείτε να αφήσετε.
Ένα θέμα που κουβαλάμε από παιδιά
Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε ακούγοντας «μη το λες» και «φτου φτου», κάθε φορά που κάποιος ανέφερε κάτι κακό. Είναι κομμάτι της κουλτούρας μας και έχει μέσα του κάτι τρυφερό: την επιθυμία να προστατέψουμε όσους αγαπάμε. Γι’ αυτό, όταν η κουβέντα πάει στην ασφάλεια ζωής, πολλοί νιώθουν αμηχανία, θλίψη ή και θυμό. Αυτά τα συναισθήματα είναι φυσικά. Δεν θέλουμε να σας πείσουμε να τα αφήσετε στην άκρη· θέλουμε να σταθούμε δίπλα τους.
Δεν είναι στοίχημα εναντίον της ζωής σας
Το να σκεφτείτε τι θα γινόταν με την οικογένειά σας δεν «καλεί» τίποτα. Είναι το ίδιο που κάνουν οι γονείς όταν διαλέγουν νονούς, ή όταν κάποιος γράφει διαθήκη. Δεν ρωτάτε «πότε θα φύγω», αλλά «αν λείψω, θα μείνει το σπίτι; θα συνεχίσουν τα παιδιά το σχολείο τους;». Η ασφάλεια ζωής δεν είναι κέρδος από έναν θάνατο· αντικαθιστά κάτι που θα έλειπε: το εισόδημα, τη φροντίδα, το μερίδιο στο δάνειο.
Πίστη και ασφάλεια
Για πολλούς ανθρώπους η πίστη είναι πραγματική δύναμη, και τη σεβόμαστε. Δεν βρήκαμε μια επίσημη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας για την ασφάλεια ζωής που να μπορούμε να παραθέσουμε, και δεν θα βάλουμε λόγια στο στόμα κανενός. Πολλοί πιστοί βλέπουν τη φροντίδα για την οικογένειά τους ως κομμάτι της ευθύνης τους, και δεν νιώθουν ότι η πίστη και η πρόνοια συγκρούονται. Αν το θέμα σας βαραίνει, η καλύτερη κουβέντα είναι με τον πνευματικό σας.
Πώς ανοίγει μια τέτοια κουβέντα
- Διαλέξτε μια ήσυχη στιγμή, όχι μετά από καβγά ή μια κακή είδηση.
- Ξεκινήστε από τη ζωή, όχι από τον θάνατο: «Αν αρρωστούσε ένας από εμάς, πώς θα τα βγάζαμε πέρα;»
- Μιλήστε για τα παιδιά και για το σπίτι, που είναι ο πραγματικός λόγος.
- Μην το κάνετε μια φορά για πάντα: ένα πρώτο βήμα είναι αρκετό.
- Αν η άλλη πλευρά δεν είναι έτοιμη, σταματήστε και ξαναπροσπαθήστε αργότερα.
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Το να μιλάω για τον θάνατό μου φέρνει γρουσουζιά. Γιατί να το σκεφτώ;
Πολλοί μεγαλώσαμε με αυτό το συναίσθημα, και αξίζει σεβασμό. Το να σκεφτείτε την οικογένειά σας δεν προσκαλεί τίποτα· είναι αυτό που κάνει όποιος γράφει διαθήκη ή διαλέγει νονό. Δεν χρειάζεται να μιλήσετε για τον θάνατο· μπορείτε να μιλήσετε για τους ανθρώπους σας και για το πώς θα τα έβγαζαν πέρα.
Πώς ξεκινώ τη συζήτηση για ασφάλεια ζωής με τον/τη σύζυγό μου;
Διαλέξτε μια ήρεμη στιγμή και ξεκινήστε από τα παιδιά ή το σπίτι: «Αν συνέβαινε κάτι σε έναν από εμάς, πώς θα τα βγάζαμε πέρα;». Κάντε το κοινή ερώτηση, όχι πρόταση πώλησης. Τους αριθμούς μπορείτε να τους δείτε μαζί αργότερα.
Η γυναίκα μου αναστατώνεται όταν αναφέρω ασφάλεια — λέει ότι «καλώ τον θάνατο».
Η αντίδρασή της συνήθως έρχεται από αγάπη και από τον φόβο της απώλειας. Μην πιέσετε· αναγνωρίστε πρώτα το συναίσθημα. Μπορείτε να της πείτε ότι το κάνετε ακριβώς για να μη χρειαστεί ποτέ να ανησυχεί εκείνη και τα παιδιά, και να προτείνετε να διαβάσετε κάτι μαζί, με τον δικό της ρυθμό.
Είναι αντίθετο με τη θρησκεία μου να έχω ασφάλεια ζωής;
Πολλοί πιστοί βλέπουν τη φροντίδα για την οικογένειά τους ως μέρος της ευθύνης τους. Οι απόψεις όμως διαφέρουν ανάμεσα σε παραδόσεις και ανθρώπους, οπότε, αν σας απασχολεί, μιλήστε με τον ιερέα ή τον πνευματικό σας οδηγό. Κανείς δεν πρέπει να σας βιάσει να προσπεράσετε αυτή την κουβέντα.
Τι λέει η Ορθόδοξη Εκκλησία για την ασφάλεια ζωής;
Δεν βρήκαμε επίσημη θέση της Εκκλησίας για την ασφάλεια ζωής που να μπορούμε να παραθέσουμε, και δεν θα μιλήσουμε εκ μέρους της. Αν σας απασχολεί, ρωτήστε τον πνευματικό σας. Πολλές οικογένειες βρίσκουν ότι η πρόνοια για όσους μένουν πίσω συμβαδίζει με την πίστη τους.
Υπάρχει ασφάλεια σύμφωνη με το Ισλάμ (takaful) στην Κύπρο;
Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε αν προσφέρεται ασφάλιση τύπου takaful (σύμφωνη με το Ισλάμ) στην Κύπρο. Ρωτήστε απευθείας ασφαλιστικές εταιρείες ή διαμεσολαβητές, γραπτώς, και ζητήστε να σας εξηγήσουν πώς λειτουργεί το προϊόν. Αν δεν υπάρχει, ένας θρησκευτικός σύμβουλος μπορεί να σας βοηθήσει να σκεφτείτε εναλλακτικές.
Νιώθω σαν να στοιχηματίζω εναντίον της ίδιας μου της ζωής.
Μπορεί να το νιώθετε έτσι. Όμως δεν στοιχηματίζετε στον θάνατό σας· φροντίζετε να μη μείνει η οικογένεια με χρέη ή χωρίς εισόδημα αν συμβεί το απρόβλεπτο. Η κάλυψη υπάρχει για να ζείτε πιο ήσυχα, όχι για να σκέφτεστε τον θάνατο.
Οι γονείς μου δεν είχαν ποτέ ασφάλεια και ήμασταν μια χαρά. Γιατί να αλλάξω;
Είναι ευλογία που ήταν έτσι, και ίσως είχαν άλλα στηρίγματα: μια μεγαλύτερη οικογένεια γύρω τους, λιγότερα χρέη, ένα σπίτι χωρίς δάνειο. Ρωτήστε αν η δική σας κατάσταση σήμερα μοιάζει με τη δική τους. Αν όχι, αξίζει να το ξανασκεφτείτε.
Έχασα ένα μέλος της οικογένειας και η οικογένεια υπέφερε οικονομικά. Πώς να το αποφύγω για τα παιδιά μου;
Λυπούμαστε για όσα πέρασε η οικογένειά σας. Τέτοιες εμπειρίες είναι συχνά αυτό που κάνει κάποιον να θέλει να προστατέψει τα δικά του παιδιά. Ξεκινήστε από ό,τι έλειψε τότε: εισόδημα, κάποιος να πληρώσει το δάνειο, το να ξέρει η οικογένεια πού είναι τα χαρτιά. Για καθένα υπάρχει πρακτική απάντηση: κάλυψη, δικαιούχοι και ένας οικογενειακός φάκελος.
Δεν θέλω η οικογένειά μου να κερδίσει από τον θάνατό μου.
Η κάλυψη ζωής δεν είναι κέρδος· αντικαθιστά αυτό που χάνει η οικογένεια: το εισόδημά σας, τη φροντίδα σας, το μερίδιό σας στο δάνειο. Σκεφτείτε την ως τρόπο να συνεχίσετε να τους φροντίζετε. Και το ποσό πρέπει να ακολουθεί τις πραγματικές ανάγκες, όχι περισσότερο.
Οι ασφαλιστικές βγάζουν λεφτά από τον φόβο.
Οι ασφαλιστικές είναι επιχειρήσεις και κερδίζουν από τα ασφάλιστρα· δεν είναι μυστικό. Ο φόβος όμως είναι κακός σύμβουλος: μια καλή απόφαση παίρνεται ήρεμα, με αριθμούς. Αν κάποιος χρησιμοποιεί τον φόβο για να σας βιάσει, σταματήστε. Ο νόμος ζητά από όσους πουλούν ασφάλιση να ενεργούν προς το συμφέρον σας.
Η σκέψη σοβαρής ασθένειας μού προκαλεί άγχος. Να αποφύγω το θέμα;
Είναι πολύ ανθρώπινο. Δεν χρειάζεται να μένετε σε αυτή τη σκέψη· μπορείτε να την αντιμετωπίσετε μία φορά, πρακτικά, και μετά να την αφήσετε. Συχνά αυτό αφαιρεί λίγο από το βάρος. Αν το άγχος είναι έντονο, μιλήστε και με τον γιατρό σας.
Για τι λένε οι άνθρωποι ότι είναι πιο ευγνώμονες μετά την πληρωμή μιας αποζημίωσης;
Δεν έχουμε έρευνα να παραθέσουμε και δεν θα επινοήσουμε ιστορίες. Αυτό που είναι σχεδιασμένη να κάνει μια αποζημίωση είναι να δώσει χρόνο στην οικογένεια: να πενθήσει χωρίς άμεση οικονομική πίεση, να κρατήσει το σπίτι, να συνεχίσουν τα παιδιά την καθημερινότητά τους. Πραγματικές ιστορίες θα δημοσιεύουμε μόνο με τη συγκατάθεση των οικογενειών.
Οι ηλικιωμένοι γονείς μου αρνούνται να συζητήσουν τι θα γίνει μετά τον θάνατό τους. Τι να κάνω;
Σεβαστείτε τον ρυθμό τους· συχνά είναι φόβος, όχι πείσμα. Ξεκινήστε με απλές, πρακτικές ερωτήσεις: «Πού κρατάτε τα σημαντικά χαρτιά;» ή «Ποιον να ειδοποιήσουμε αν χρειαστεί να πάτε στο νοσοκομείο;». Ένας οικογενειακός φάκελος ή ένα γράμμα μπορούν να πουν πολλά χωρίς μεγάλη κουβέντα.
Ο Θεός θα φροντίσει την οικογένειά μου.
Για πολλούς η πίστη είναι πραγματική πηγή δύναμης, και τη σεβόμαστε. Πολλοί πιστοί βλέπουν και τη δική τους φροντίδα για την οικογένεια ως μέρος της πίστης τους. Τα δύο δεν χρειάζεται να συγκρούονται· αν έχετε αμφιβολίες, μιλήστε με τον πνευματικό σας.
Να γράψω ένα γράμμα στην οικογένειά μου με τα στοιχεία του συμβολαίου μου;
Ναι, είναι από τα πιο τρυφερά πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Γράψτε ποια συμβόλαια υπάρχουν, σε ποια εταιρεία, τους αριθμούς τους, με ποιον να επικοινωνήσουν και πού είναι τα έγγραφα. Κρατήστε το εκεί που θα το βρει ένας άνθρωπος εμπιστοσύνης, και ενημερώνετέ το μετά από κάθε αλλαγή.
Οι σύμβουλοι χρησιμοποιούν θλιβερές ιστορίες για να σε χειραγωγήσουν.
Κάποιοι το κάνουν, και δεν είναι σωστό. Μια καλή κουβέντα αφορά τους δικούς σας αριθμούς και την οικογένειά σας, όχι τις τραγωδίες άλλων. Μπορείτε να πείτε: «Δείξτε μου τα στοιχεία, θα αποφασίσω με την ησυχία μου». Ο νόμος ζητά από όσους πουλούν ασφάλιση να ενεργούν με ειλικρίνεια και προς το συμφέρον σας.
Πώς μπορώ να πάρω αυτή την απόφαση ήρεμα, χωρίς πίεση;
Πάρτε τον χρόνο που χρειάζεστε. Ζητήστε τα έγγραφα, διαβάστε τα στο σπίτι, κάντε τις ερωτήσεις σας γραπτώς και μην υπογράφετε επί τόπου. Και αν υπογράψετε ατομικό συμβόλαιο ζωής, ο νόμος σάς δίνει 30 ημερολογιακές ημέρες από τη στιγμή που ενημερώνεστε για τη σύναψη για να υπαναχωρήσετε γραπτώς (άρθρο 228 του Ν. 38(Ι)/2016· δεν ισχύει, για παράδειγμα, για συμβόλαια που εξασφαλίζουν δάνειο).
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Γράψτε ένα σύντομο γράμμα: ποια συμβόλαια υπάρχουν και πού βρίσκονται τα έγγραφα.
- Διαλέξτε έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης που θα ξέρει πού είναι.
- Βρείτε μια ήρεμη στιγμή για μια πρώτη, μικρή κουβέντα στο σπίτι.
- Ελέγξτε ότι οι δικαιούχοι στα συμβόλαιά σας είναι αυτοί που θέλετε σήμερα.
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Πηγές
Διαβάστε επίσης: Ασφάλεια ζωής: μια πράξη φροντίδας · Ο οικογενειακός μου φάκελος · Δικαιούχοι: τα λάθη που κοστίζουν · Τι κάνω αν πεθάνει δικός μου άνθρωπος
Αν κάποια στιγμή θέλετε να το κουβεντιάσετε ήρεμα, με τον δικό σας ρυθμό, μπορείτε να κλείσετε μια συνάντηση με σύμβουλο και να φέρετε μαζί όποιον θέλετε από την οικογένεια. Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε τίποτα εκείνη τη μέρα.
