Έχουμε παιδί με αναπηρία, ή ζω εγώ με αναπηρία: θα μας ασφαλίσουν, και ποιος θα το φροντίζει όταν δεν θα είμαστε εδώ;
Αυτισμός, σύνδρομο Down, ΔΕΠΥ, επιληψία, αναπηρικό αμαξίδιο. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να ρωτήσει ένας ασφαλιστής, τι κάνετε μετά από μια απόρριψη, και πώς σχεδιάζουν οι οικογένειες για ένα παιδί που θα χρειάζεται στήριξη για πάντα.

Με δυο λόγια
Στην Κύπρο ο νόμος απαγορεύει τη χρήση γενετικών δεδομένων για ασφάλιση ζωής και υγείας, αλλά μια διάγνωση που έχει γίνει δηλώνεται με ειλικρίνεια αν ρωτηθεί· το αποτέλεσμα το κρίνει η εταιρεία. Για ένα παιδί που θα χρειάζεται στήριξη για πάντα, μετρά και το ποιος θα διαχειρίζεται τα χρήματα.
- Μαζέψτε σε έναν φάκελο διαγνώσεις, θεραπείες και πρόσφατες εκθέσεις.
- Ρωτήστε γραπτώς πώς επηρεάζονται τα επιδόματα από ένα εφάπαξ ποσό.
- Μιλήστε με δικηγόρο για διαθήκη, καταπίστευμα και κηδεμονία.
- Ελέγξτε την κάλυψη ζωής και εισοδήματος για εσάς τους γονείς, και γράψτε ένα «γράμμα οδηγιών» για όποιον θα φροντίσει το παιδί.
Από τη σειρά «Οι ερωτήσεις που φοβάστε να κάνετε»: ερωτήσεις που κάνουν πραγματικοί άνθρωποι, με ειλικρινείς απαντήσεις.
Με μια ματιά
- Στην Κύπρο ο νόμος απαγορεύει τη χρήση γενετικών και βιομετρικών δεδομένων για ασφάλιση ζωής και υγείας.
- Μια διάγνωση που έχει γίνει είναι όμως ιατρική πληροφορία: αν ρωτηθεί, δηλώνεται με ειλικρίνεια. Το αποτέλεσμα το κρίνει η εταιρεία· κανείς δεν μπορεί να το υποσχεθεί.
- Για ένα παιδί που θα χρειάζεται στήριξη για πάντα, η ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσα» αλλά «ποιος θα τα διαχειρίζεται»: εκεί χρειάζεται δικηγόρος.
- Ο γονιός που φροντίζει έχει κι αυτός αξία: αν αρρωστήσει, κάποιος θα πρέπει να πληρωθεί για να κάνει ό,τι κάνει εκείνος.
Η ερώτηση που κρατά ξύπνιους τους γονείς
«Αν πεθάνουμε, ποιος θα φροντίζει το παιδί μας;» Αν έχετε παιδί με αναπηρία, αυτή η ερώτηση δεν φεύγει ποτέ εντελώς. Και αν ζείτε εσείς με αναπηρία, ίσως έχετε ακούσει ένα «δεν μπορούμε» χωρίς εξήγηση. Αξίζετε σεβασμό και καθαρές απαντήσεις, όχι οίκτο. Αυτό το άρθρο λέει τι ισχύει, τι δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε, και τι μπορείτε να κάνετε.
Τι μπορεί να ρωτήσει ένας ασφαλιστής
Ο νόμος 125(I)/2018 απαγορεύει την επεξεργασία γενετικών και βιομετρικών δεδομένων για σκοπούς ασφάλισης ζωής και υγείας. Δηλαδή το αποτέλεσμα ενός γενετικού τεστ δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί. Μια διάγνωση, μια θεραπεία ή μια νοσηλεία είναι όμως ιατρικές πληροφορίες: οι αιτήσεις ρωτούν γι’ αυτές, και η απάντηση πρέπει να είναι πλήρης. Αν δεν ξέρετε αν κάτι εμπίπτει σε μια ερώτηση, ρωτήστε πριν απαντήσετε.
Τι δίνει το κράτος σε ενήλικο που έμεινε ανάπηρος
Κατά τους κανόνες του 2023, η σύνταξη αναπηρίας των Κοινωνικών Ασφαλίσεων δίνεται για ολική απώλεια της ικανότητας για εργασία, με τουλάχιστον τρία χρόνια ασφάλισης και ορισμένες εισφορές. Για μερική αναπηρία 50% έως 99% πληρώνεται 60% έως 85% της πλήρους σύνταξης. Οι προϋποθέσεις ελέγχονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων· τα δικά σας συμβόλαια (αναπηρία, ατυχήματα, εισόδημα) πληρώνουν με βάση τους δικούς τους ορισμούς.
Τα επιδόματα αναπηρίας το 2026
- Αυξήσεις από τον Ιανουάριο 2026: οικογένειες με παιδί με αναπηρία κάτω των 18, από 848 € σε 935 € τον μήνα· άτομα με αναπηρία 18 ετών και άνω, από 368 € σε 405 €· +10% στα επιδόματα τυφλότητας και βαριάς κινητικής αναπηρίας. Πληρώνονται αναδρομικά στο τελευταίο τρίμηνο του 2026, χωρίς νέα αίτηση (Cyprus Mail, 27 Αυγούστου 2026).
- Επίδομα κινητικότητας: από τον Ιούλιο 2026, από 75 € σε 100 € ή από 150 € σε 200 € τον μήνα, με έως 300 € αναδρομικά για Ιανουάριο–Ιούνιο (Politis, Ιούλιος 2026).
- Σύνταξη αναπηρίας των Κοινωνικών Ασφαλίσεων: 85% της πλήρους για απώλεια ικανότητας 76–99%, 75% για 66,7–75%, 60% για 50–66,6%. Κάτω από 50% δεν πληρώνεται σύνταξη αναπηρίας (ISSA, 2023). Ένα ιδιωτικό συμβόλαιο εισοδήματος ή αναπηρίας πληρώνει με τον δικό του ορισμό.
- Για γονείς παιδιού με αναπηρία: η γονική άδεια φτάνει έως τα 21 του παιδιού, με +4 εβδομάδες για σοβαρή ή μέτρια νοητική αναπηρία και +6 για ολική αναπηρία· και το επίδομα τέκνου δεν έχει όριο ηλικίας (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2026).
Οι ερωτήσεις σας, μία μία
Το παιδί μου έχει αυτισμό. Θα το καλύψει κάποια ασφαλιστική;
Μπορεί, αλλά κανείς δεν μπορεί να το υποσχεθεί πριν αξιολογηθεί η αίτηση. Συχνά το αποτέλεσμα είναι κάλυψη με εξαίρεση για ό,τι σχετίζεται με τη διάγνωση, ή άλλοι όροι. Το ΓεΣΥ παραμένει η βάση για όλα τα παιδιά που διαμένουν νόμιμα.
Αν πεθάνουμε, ποιος θα φροντίζει οικονομικά τον ανάπηρο γιο μας για όλη του τη ζωή;
Αυτό χρειάζεται δύο κομμάτια: χρήματα (ασφάλεια ζωής, αποταμίευση) και έναν τρόπο να διαχειρίζονται για αυτόν (διαθήκη, καταπίστευμα, πρόσωπο εμπιστοσύνης). Το δεύτερο το σχεδιάζει δικηγόρος. Ξεκινήστε από το τι θα χρειάζεται κάθε χρόνο και από ποιον θα θέλατε να τον φροντίζει.
Μπορεί τα χρήματα από ασφάλεια ζωής να επηρεάσουν τα κρατικά επιδόματα του παιδιού μου;
Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε αν και πώς ένα εφάπαξ ποσό επηρεάζει κάθε επίδομα. Ρωτήστε γραπτώς την υπηρεσία που πληρώνει το επίδομα, και δικηγόρο για τρόπους διαχείρισης (π.χ. καταπίστευμα). Μην αποφασίσετε δικαιούχο πριν πάρετε απάντηση.
Οι θεραπείες (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, φυσιοθεραπεία) καλύπτονται από ασφάλεια ή ΓεΣΥ;
Το πακέτο του ΓεΣΥ περιλαμβάνει υπηρεσίες αποκατάστασης· το ποιες θεραπείες για παιδιά και με ποια παραπομπή, ρωτήστε τον παιδίατρο. Ένα ιδιωτικό σχέδιο τις καλύπτει μόνο αν το γράφει, και συχνά με όριο συνεδριών. Ζητήστε τη διατύπωση πριν ξεκινήσετε.
Είμαι σε αναπηρικό αμαξίδιο. Μπορώ να κάνω ασφάλεια ζωής σε κανονική τιμή;
Εξαρτάται από την αιτία και την υγεία σας γενικά, όχι από το αμαξίδιο. Κάποιοι άνθρωποι παίρνουν κανονικούς όρους, άλλοι επιπλέον ασφάλιστρο ή εξαίρεση. Δηλώστε τα πλήρως και ζητήστε γραπτώς τον λόγο κάθε απόφασης.
Το παιδί μας γεννήθηκε με σύνδρομο Down. Τι πρέπει να σχεδιάσουμε οικονομικά;
Πρώτα τα δικά σας: ασφάλεια ζωής και προστασία εισοδήματος για εσάς τους γονείς, γιατί από εσάς εξαρτάται. Μετά ένα σχέδιο για το μέλλον του, με δικηγόρο για διαθήκη ή καταπίστευμα. Ρωτήστε και για τις κρατικές παροχές που δικαιούται.
Είμαι κωφός ή τυφλός. Με αντιμετωπίζουν διαφορετικά οι ασφαλιστικές;
Ο ασφαλιστής αξιολογεί τον κίνδυνο από την υγεία, την αιτία και το επάγγελμα· μια αισθητηριακή αναπηρία από μόνη της δεν σημαίνει απόρριψη. Αν σας δοθούν ειδικοί όροι, ζητήστε γραπτώς τον λόγο. Ζητήστε επίσης έγγραφα σε μορφή που μπορείτε να διαβάσετε.
Ο γιος μου έχει ΔΕΠΥ. Πρέπει να το δηλώσω στην ασφάλεια υγείας του;
Αν η αίτηση ρωτά για διαγνώσεις, θεραπείες ή φάρμακα, ναι. Μια παράλειψη μπορεί να ακυρώσει την κάλυψη αργότερα, ακόμα κι αν έγινε χωρίς δόλο. Μια δηλωμένη πάθηση μπορεί να εξαιρεθεί, αλλά το υπόλοιπο συμβόλαιο μένει σταθερό.
Πώς αποταμιεύουν οι οικογένειες για το μέλλον ενός παιδιού με αναπηρία;
Με σταθερότητα και πολύ μακρύ ορίζοντα. Το πιο σημαντικό δεν είναι το προϊόν αλλά η δομή: ποιος θα κατέχει τα χρήματα, ποιος θα αποφασίζει, και πώς θα φτάνουν στο παιδί χωρίς να χάνει στήριξη. Μιλήστε με δικηγόρο και με αδειοδοτημένο σύμβουλο· το κείμενο εδώ είναι εκπαιδευτικό.
Έμεινα ανάπηρος μετά από ατύχημα. Τι μπορώ να διεκδικήσω από τα συμβόλαιά μου και από το κράτος;
Μαζέψτε όλα τα συμβόλαια, και ατομικά και ομαδικά της δουλειάς, και ελέγξτε τι καλύπτει το καθένα: ατύχημα, αναπηρία, εισόδημα. Ειδοποιήστε κάθε ασφαλιστική γραπτώς, γιατί υπάρχουν προθεσμίες. Από το κράτος, ρωτήστε τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για σύνταξη αναπηρίας.
Απέρριψαν την αίτηση του παιδιού μου λόγω αναπηρίας. Είναι διάκριση;
Καταλαβαίνουμε πόσο πληγώνει. Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε κυπριακό κανόνα ειδικά για την αναπηρία στην ασφάλιση· ο νόμος απαγορεύει ρητά τη χρήση γενετικών δεδομένων και τη διάκριση λόγω φύλου. Ζητήστε γραπτώς τον λόγο, και αν σας φαίνεται άδικος, κάντε γραπτό παράπονο και μετά στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.
Καλύπτει η ασφάλεια ειδικό εξοπλισμό, όπως ακουστικά, αμαξίδια ή προσθετικά;
Μόνο αν το σχέδιο το γράφει, και συχνά με όριο. Ρωτήστε τι καλύπτει το ΓεΣΥ και με ποια διαδικασία. Πριν αγοράσετε, ζητήστε γραπτή προέγκριση από την ασφαλιστική.
Η ενήλικη κόρη μας με αναπηρία ζει μαζί μας. Μπορεί να μείνει στα οικογενειακά μας συμβόλαια;
Πολλά σχέδια έχουν όριο ηλικίας για τα παιδιά, και κάποια κάνουν εξαίρεση για παιδιά με αναπηρία που εξαρτώνται από τους γονείς. Ρωτήστε γραπτώς πριν φτάσει το όριο, και τι επιλογές συνέχισης υπάρχουν. Ένα κενό στην κάλυψη μπορεί να είναι δύσκολο να κλείσει.
Μπορώ να βάλω δικαιούχο τον ανάπηρο αδερφό μου με ασφάλεια;
Μπορείτε να τον ορίσετε, αλλά σκεφτείτε αν μπορεί να διαχειριστεί ο ίδιος ένα ποσό, και αν αυτό θα επηρεάσει τυχόν επιδόματά του. Ρωτήστε δικηγόρο για καταπίστευμα ή άλλη ρύθμιση. Ορίστε και εναλλακτικό δικαιούχο.
Επειδή φροντίζω το παιδί μου δεν μπορώ να δουλέψω. Ποιος μας προστατεύει αν αρρωστήσω εγώ;
Η ασφάλεια εισοδήματος συνήθως προϋποθέτει εισόδημα, οπότε μπορεί να μη σας ταιριάζει. Μια κάλυψη ζωής ή σοβαρών ασθενειών για εσάς μπορεί να πληρώσει για τη φροντίδα που δίνετε σήμερα. Το πόσο χρειάζεται βγαίνει από το κόστος που θα είχε να το κάνει κάποιος άλλος.
Ασφαλίζεται παιδί με επιληψία;
Συχνά ναι, με όρους που εξαρτώνται από τον τύπο, τη συχνότητα των κρίσεων και τη θεραπεία. Μια καλά ελεγχόμενη επιληψία αξιολογείται διαφορετικά από μια ανεξέλεγκτη. Έχετε έτοιμες τις πρόσφατες ιατρικές εκθέσεις· κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί το αποτέλεσμα.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε
- Ποια ακριβώς πληροφορία χρειάζεστε για τη διάγνωση, και γιατί;
- Αν προσφέρετε εξαίρεση, ποια είναι η ακριβής διατύπωση και τι καλύπτεται ακόμα;
- Μέχρι ποια ηλικία μένει ένα παιδί με αναπηρία στο οικογενειακό σχέδιο;
- Πώς πληρώνετε όταν ο δικαιούχος δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνος του χρήματα;
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
- Μαζέψτε σε έναν φάκελο διαγνώσεις, θεραπείες και πρόσφατες εκθέσεις.
- Ρωτήστε γραπτώς την υπηρεσία που πληρώνει τα επιδόματα πώς επηρεάζονται από ένα εφάπαξ ποσό.
- Κλείστε ραντεβού με δικηγόρο για διαθήκη, καταπίστευμα και κηδεμονία.
- Ελέγξτε την κάλυψη ζωής και εισοδήματος για εσάς τους γονείς.
- Γράψτε ένα «γράμμα οδηγιών» για όποιον θα φροντίσει το παιδί σας.
Κάθε συμβόλαιο έχει τους δικούς του όρους. Ό,τι γράφουμε εδώ είναι γενική ενημέρωση, όχι συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση ισχύει ό,τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο, και αξίζει να το επιβεβαιώσετε γραπτώς με την ασφαλιστική σας εταιρεία.
Θέματα οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου (διαζύγιο, διατροφή, κηδεμονία, διαθήκη, καταπίστευμα) δεν τα λύνει το ασφαλιστήριο. Γράφουμε μόνο ό,τι μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε· για τη δική σας περίπτωση μιλήστε με δικηγόρο.
Πηγές
- CyLaw — Law 125(I)/2018 (personal data), Article 9(1)
- CyLaw — Law 89(I)/2013 (equal treatment of men and women in insurance)
- ISSA — Country profile: Cyprus (rules as of 1 July 2023)
- Cyprus Mail, 27 August 2026 — Government announces increased benefits for disabled people
- Politis (English edition), July 2026 — Mobility allowance rises 33% with back pay for 4,500 recipients
- European Commission — Your social security rights in Cyprus (July 2026, in Greek)
- WHO European Observatory — Health Systems and Policy Monitor: Cyprus (statutory financing, 2025)
- Cyprus Mail, 17 November 2025 — Duty of full disclosure in health insurance (Legal View)
- Financial Ombudsman of the Republic of Cyprus — Frequently asked questions
Διαβάστε επίσης: Μπορώ να ασφαλιστώ με την ηλικία και την υγεία μου; · Αν αρρωστήσω και δεν μπορώ να δουλέψω; · Τι πρέπει να δηλώσω στη δήλωση υγείας; · Δικαιούχοι: τα λάθη που κοστίζουν · Ποιος βλέπει τα ιατρικά μου στοιχεία;
Αν θέλετε μια δεύτερη ματιά, κλείστε ραντεβού με σύμβουλο και φέρτε μαζί το συμβόλαιο και τις ερωτήσεις σας. Θα τα δείτε μαζί, χωρίς καμία υποχρέωση.


